— 345 — 



ongerijmd, om eenige ernstige wederlegging te behoeven. En wat 

 nu andere, onbekende, geheimzinnige invloeden betreft , zoo kan men 

 voor het bestaan derzelve niets aanvoeren, dat naar een bewijs ge- 

 lijkt en niet gemakkelijk kan wederlegd worden. 



Zoo wijzen de mesmeristen b. v. op zekere verschijnselen der 

 hoogere graden , en beweren , dat, daar deze geheelenal met alle ge- 

 wone begrippen van waarschijnlijkheid en mogelijkheid in strijd 

 zijn, en in hunnen aard aan het bovennatuurlijke grenzen, de oor- 

 zaak die hen voortbrengt ook ongewoon en bijzonder zijn moet. 

 Behalve dat deze gevolgtrekking zeer onjuist is, zoo zullen wij 

 spoedig zien , wat wij van die wonderen van het mesmerisme te 

 denken hebben. — Yerder voert men aan , dat de gemesmeri- 

 seerde den van den bewerker uitgaanden invloed gevoelt, ja in 

 den staat van clairvoyance ziet, in de gedaante van een lichtstroóm, 

 die uit de vingertoppen van den bewerker uitgaat, van eeneaureole, 

 die hem geheel omgeeft , enz. Wat hiervan zij , moge het volgende 

 geval, dat met eene menigte van dien aard vermeerderd zou kun- 

 nen worden, aantoonen. Dr. noble te Manchester had eene jonge 

 dame eerst door strijkingen, en daarna door enkele bepaling der 

 aandacht in den mesmerischen slaap gebragt. Toen zij nu voor 

 de tweede maal ontwaakt was, verzocht hij haar rustig bij den 

 haard te gaan zitten, maar niet naar hem om te zien, omdat hij 

 eene nieuwe bewerking op haar wilde beginnen , die , wanneer zij 

 omzag, ligt mislukken kon. Noble ging nu zitten lezen, en na 

 eenige oogenblikken was het meisje ten derden male in slaap ge- 

 vallen. Toen zij weder ontwaakt was , beweerde zij , voor zij beter 

 ingelicht was , dat zij den door de strijkingen voortgebragten stroom 

 duidelijk langs haren rug had gevoeld ! — De omstandigheid , dat 

 de bloote wil des bewerkers vaak in staat is de mesmerische ver- 

 schijnselen voort te brengen, vooral bij personen, die geruimen 

 tijd aan zijnen invloed zijn onderworpen geweest, en met wie hij 

 daardoor in zekere mate als vereenzelvigd is, — die omstandigheid 

 heet ook een der sterkste bewijzen voor het uitgaan een er bijzon- 

 dere kracht uit den bewerker. Men heeft dienaangaande een aantal 

 proeven genomen , en de slotsommen daarvan zijn , ten eerste , dat 



