— 347 — 



komene ongevoeligheid van den patiënt voor alle, zelfs de sterkste, 

 uitwendige indrukken, kan ik kort zijn. Het bestaan van zulk een 

 toestand kan niet in twijfel worden getrokken. Dat hij, in het 

 algemeen, mogelijk is, blijkt uit sommige daarmede zeer ver- 

 wante ziekelijke toestanden, de catalepsis, en menig voorbeeld van 

 toevallen^ zooals men het noemt, bij zenuwzwakke personen, vooral 

 vrouwen, alsmede uit die algemeen bekende uitwerkselen van de 

 inademing van aether of van chloroforme, door welke lijders vaak 

 in staat gesteld worden om belangrijke heelkundige kunstbewerkin- 

 gen zonder pijn te doorstaan, l) Dat een zoodanige toestand door 

 mesmerische bewerkingen ontstaan kan, dit mogen wij verwachten, 

 wanneer wij ons den vroeger aangewezenen invloed dier bewerkin- 

 gen herinneren, en bedenken, dat eene neiging tot slaap, en bij 

 sommigen enkele naar catalepsis zweemende verschijnselen, daarvan 

 de gewone en wel gestaafde gevolgen zijn. En dat dit werkelijk 

 geschiedt, daarvan worden wij overtuigd, wanneer wij bij dit alles 

 nog vernemen, dat kundige en onbevooroordeelde waarnemers, die 

 overigens bepaalde tegenstanders der eigenlijk gezegde mesmeristen 

 zijn, verklaren, dat zij zelve verscheidene gevallen van mesmerischen 

 slaap hebben onderzocht, en zich door naauwgezette proefnemingen 

 van de volslagene ongevoeligheid der slapenden hebben overtuigd. 

 Wij weten, dat het soms mogelijk is, eenen diep in den gewo- 

 nen natuurlijken slaap verzonkenen voorstellingen en denkbeelden 

 op te dringen, ja soms met hem een gesprek te houden. Wij le- 

 zen daarenboven, dat er enkele naar catalepsis gelijkende, blijkbaar 

 ziekelijke toestanden waargenomen zijn, .waar hetzelfde plaats had. 

 Dit leidt ons tot de beschouwing van den derden graad van den 

 mesmerischen toestand, dien van het slaapwandelen. — Ik maak 

 hier al dadelijk daarop opmerkzaam , dat van alle de zintui- 

 gen het gehoor den meesten en den langdurigsten weerstand 



1) Ik gewaag hiervan te eerder , omdat ik , ook op mij zelven , waargenomen heb , 

 dat, na het ontwaken uit den door Eether-inademingen voortgebragten toestand, dik- 

 wijls gedurende een kwartiers nurs of langer , een staat van geestesafgetrokkenheid 

 nablijft, waarbij men onwillekeurig aan céne gedachtenreeks hangen blijft en geen acht 

 geeft op hetgeen rondom ons voorvalt. 



