— MS — 



biedt aan den invloed van die oorzaken , die derzelver vatbaar- 

 heid voor uitwendige indrukken trachten te vernietigen. "Het 

 was zonder twijfel om diereden," zegt een schrijver, "dat de ouden 

 gewoon waren een groot geschreeuw te maken aan de ooren van 

 eenen overledenen, ten einde zich van de werkelijkheid van zijnen 

 dood te overtuigen." Het behoeft alzoo geene bevreemding te wek- 

 ken, wanneer iemand, wiens overige zintuigen geheel werkeloos 

 geworden schijnen, desniettemin nog hooren kan. 



Men weet, dat men die menschen slaapwandelaars (liever, zooals 

 VON FEUCHTERSLEBEN tcregt aanmerkt, slaapliandelaars) noemt, die 

 in hunnen slaap opstaan, en, altijd al slapende, menigerlei bezig- 

 heden verrigten. Sommige spreken daarbij niet, andere wel, en 

 met eenigen kan men zelfs een gesprek houden. Hunne gedachten 

 volgen meestal duidelijk ééne bepaalde reeks van voorstellingen, op 

 welke alle hunne handelingen heen wijzen, en het schijnt soms, 

 alsof hunne zintuigen, hoezeer voor al het andere als dood, toch 

 voor datgene, wat op die voorstellingen regtstreeks betrekking 

 heeft, gevoelig zijn gebleven, even als in den hi/pnotischen toestand. 

 In andere gevallen blijkt evenwel van dit laatste niets. Meestal 

 schijnen de oogen geheel ongevoelig voor het licht, — het gevoel, 

 de reuk en de smaak verstompt te zijn ; soms heeft dit laatste ook bij 

 het gehoor plaats, soms blijft dit zintuig waken, gelijk blijkt uit 

 de mogelijkheid om zich door den slaapwandelaar te doen ver- 

 staan. Er zal overigens wel niemand onder mijne lezers zijn, die 

 niet van het een of ander voorbeeld van slaapwandelen heeft gele- 

 zen of gehoord, en ik mag mij daarom ontslagen achten van het 

 geven eener uitvoeriger beschrijving van dien toestand. Alleen 

 merk ik aan , dat sommige verhalen daarvan , die men hier en daar 

 geboekt vindt, de blijken dragen , van wel een weinig opgesierd te zijn. 



Het zou mij te ver voeren, indien ik hier wilde opgeven, wat 

 ter verklaring van alle bijzonderheden van het somnambulisme 

 (idio-somnambulisme: van zelf, zonder kunstmatige bewerking ont- 

 staan slaapwandelen) aangevoerd worden kan. Ik bepaal mij tot 

 de opmerking, dat men het zich kan voorstellen als een hoogeren 

 trap van het drooraen , die slechts in graad , niet in wezen ver- 



