— 351 — 



waarvan zij met verrukking spreekt, — zijn droomen, gewroch- 

 ten der verbeelding, waarvoor de stof reeds vóór haren slaap in 

 haar hoofd gereed lag. Dit loopt onder anderen zeer in het oog 

 bij de geneeskundige kunststukken der somnambules. Wat zij daarbij 

 voor den dag brengen , komt overeen met de denkbeelden , die 

 daaromtrent gekoesterd worden door alle andere menschen van hare 

 beschaving en algemeene kennis. Ik druk er hier niet op, dat de 

 begrippen, die zij aangaande het zamenstel en de verrigtingen des 

 menschelijken ligchaams , deszelfs ziekelijken toestand , en de ge- 

 neesmiddelen daartegen ontwikkelen, niet tveienschappelijk zijn, zoo- 

 als men het noemt; zij zouden dit niet behoeven te zijn, om waar 

 te wezen, zoo zij maar natuurlijk waren, hoe zij dan ook mogten 

 worden uitgedrukt; — maar zij zijn in verre de meeste gevallen 

 dwaas, onmogelijk, in strijd met alles wat de wetenschap leert. Ik 

 heb van eene beroemde, van alle zijden geraadpleegde somnambule 

 van professie recepten gezien, die zoo verbazend zot waren, als 

 alleen in de hersenen van eenen krankzinnigen schenen te kunnen 

 opkomen. In mijne tegenwoordigheid schreef zij onder anderen 

 een zenuwachtig meisje het gebruik van dagelijks drie eetlepels vol 

 asa foetida (duivelsdrek) voor, waarbij men met veel ernst opmerk- 

 zaam maakte op de gemakkelijkheid, waarmede zij dat vreemde 

 woord : asa feetida , uitsprak , — eene omstandigheid , die dan ook 

 niet naliet de zieke en hare familie zeer te treffen en een ffrooten 

 dunk van de kunde der somnambule in te boezemen. Het behoeft 

 bijna geene vermelding, dat de zieke het voorgeschrevene genees- 

 middel met geene mogelijkheid gebruiken kon; de somnambule 

 was dan ook eindelijk genoodzaakt te erkennen , dat zij zich ver- 

 gist had, en schreef iets anders voor. — In die enkele gevallen, 

 waar de somnambule zich juister en beter uitdrukt en zich voor zeer 

 grove dwaasheden hoedt, blijkt bij eenige oplettendheid toch spoe- 

 dig, dat alles aangeleerd is, en op denkbeelden neerkomt, waarvan 

 bij een naauwkeurig onderzoek de bron zeer goed aan te wijzen 

 zou zijn. Zoo weet ik van eene andere somnambule, die geene 

 andere geneeskundige ingevingen scheen te kunnen krijgen, dan 

 die met dezelfde uitdrukkingen in de bekende werken van johan 



