— 353 — 



ren, wat het aannemen van een buitengewoon verhoogden toestand 

 der geestvermogens noodig maakt, in de volgende regelen, door 

 onze blinde dichteres, petkonella moens, gedurende haren som- 

 nambulistischen toestand zamengesteld : 



"Natuur! wat is uw wondermagt, 

 Die gloort in morgenschemeriagen , 

 Doch blijft gehuld in middernacht? — 

 Eens zullen wij uw grootheid zingen." 1) 



Wij zien dus, welke waarde men te hechten heeft aan al het- 

 geen door somnambules en clairvoyantes wordt gesproken. Hoezeer 

 zij geheel ter goeder trouw kunnen zijn, en niets anders mededee- 

 len, dan wat werkelijk in hare ziel omgaat, zoo heeft dat alles 

 toch niet meer beteekenis, dan de fantastische voorstellingen, die 

 in menigen droom ontstaan als de gevolgen van het niet langer 

 door de rede beteugelde spel der verbeelding. 



Maar wat is er dan toch van die zonderlinge verplaatsing van 

 het zintuig des gezigts naar onderscheidene gedeelten des ligchaams, 

 bepaaldelijk naar den hartkuil, en van dat verwonderlijk vermogen 

 om zaken door ondoorschijnende voorwerpen heen te onderscheiden , 

 b. V. om geslotene boeken en brieven te lezen, om in doozen en 

 kasten verborgene voorwerpen te onderscheiden, enz.? Er is van 

 dat alles niet zeer veel te zeggen, want niettegenstaande die ver- 

 plaatsing en dat vermogen meermalen aan een naauwgezet onder- 

 zoek zijn onderworpen geworden, zoo heeft men tot dusver altijd 

 ontkennende resultaten verkregen. Dat de bloote verzekeringen der 

 magnetiseurs en somnambules hier niets afdoen, en dat deze per- 

 sonen verpligt zijn hunne ongeloofelij ke beweringen onwederspreke- 

 lijk te staven door iemijzen, — dat is hier door daadzaJcen, — is 

 iets dat van zelf spreekt. Maar dat zij dit ooit gedaan hebben, 

 daaraan mag men met regt twijfelen. Er is geen enkel goed gestaafd 

 en volkomen geloofbaar geval bekend van die verplaatsing der zin- 



1) Dr. H. A.HRENS, Grondbeginselen der mensch- en zielkunde, naar de leer van 

 Dr K. c. F. KRAUSE. Vertaald, enz. door Dr j. nieüwenhuis, oud-hoogleeraar der 

 wijsbegeerte. Utrecht, 1847. Deel I, bladz 229 in de noot. 



23 



