— 356 — 



bedrog overtuigd werden, zijn almede niet zeldzaam. In het be- 

 langrijk werkje van noble l) vindt men daarvan zeer belangrijke 

 voorbeelden, die wel waardig zijn gelezen en overwogen te worden. 



Een vermogen nu, dat reeds op zich zelf onaanneembaar schijnt, 

 en waarvan het bestaan alleen beweerd, maar nooit proefondervin- 

 delijk heioezen is; een vermogen, dat daarentegen bij een aantal 

 somnambules, die het voorgaven te bezitten en daarvoor soms 

 schijnbaar onwraakbare getuigenissen aanvoerden, bewezen werd niet 

 te bestaan; en dat, waar het scheen te bestaan, bij nader onderzoek 

 geheel op bedrog bleek te berusten; — zulk een vermogen nog aan 

 te nemen mag wel eene groote dwaasheid genoemd worden. 



Met de prophetische gaven der clairvoyantes is het niet beter ge- 

 steld. Hetzelfde onvoldoende der getuigenissen, die als bewijzen 

 moeten gelden, dezelfde verkeerde uitkomsten leiden hier eveneens 

 tot eene volstrekte ontkenning der geheele zaak. Er zijn wel ge- 

 vallen, waar de clairvoyantes den dag en het uur voorspelden, wan- 

 neer zij zenuwtoevallen krijgen, of van zelf in den mesmerischen 

 slaap geraken , of eene ingeving ontvangen zouden. Hier heeft ech- 

 ter, volgens de juiste opmerking van noble, geen vooruitzien, 

 maar eene voondthepaUng plaats; de somnambule verbeeldt zich, 

 dat op een zekeren tijd het een of ander met haar geschieden moet» 

 en daarom geschiedt dit dan ook soms werkelijk. Zoo heeft men 

 immers ook voorbeelden van menschen, die werkelijk op het hun 

 voorspelde uur stierven, omdat die voorspelling eenen hevigen in- 

 druk op hen gemaakt had. Zoo hebben vele menschen het in hunne 

 magt, te ontwaken op welk uur zij willen, indien zij slechts met 

 het denkbeeld inslapen, dat zij op dat uur wakker moeten worden. 

 Zoo geraakt eene somnambule, gelijk wij reeds zagen, van zelfs in 

 slaap op het uur , waarop haar bewerker beloofd heeft haar in slaap 

 te zullen brengen , of bevolen heeft in te slapen. — Is de somnam- 

 bule eene bedriegster, dan ligt natuurlijk de vervulling van zoo- 

 danige voorspellingen geheel aan haar zelve. 



1) AVat is waar, wat onwaar in het dierlijk magnetisme? Kritische beschouwing der 

 mesmerische daadzaken en theoriëu. Door d. noble. Uit het Engelsch vertaald door 

 J. N. RAMAER, M. D. Zutphen , 1847. 



