— 365 — 



den ploeg genoemd, verspreidde den graanbouw over dat gewest. 

 Bekend is de geschiedenis van ceres in de grieksclie fabelleer. Zij 

 leerde de menschen den ploeg behandelen en granen verbouwen , 

 en wat de oudheid van hare reizen verhaalt, kan men voor eene zin- 

 nebeeldige voorstelling van de uitbreiding des graanbouws in Grie- 

 kenland en Italië houden. De latere verspreiding der graangewas- 

 sen over Europa ligt onder het bereik der geschiedenis. In onzen 

 tijd zijn zij in Europa zoo ver verspreid, als het klimaat toelaat 

 en de verbouwing met voordeel kan plaats hebben. 



Van alle granen klimt de Garst het verst naar het Noorden 

 op. In de noordelijkste gewesten van Schotland, op de Orkadische 

 en Shetlandsche eilanden, op 610 N.Br. en zelfs op de Earoë- 

 eilanden groeit dit graan. Hooger naar het noorden kan zijne kui- 

 tuur niet overal meer plaats vinden. Op Ysland, 630 N.Br., werd 

 zij meer dan eens vergeefs beproefd. In Lapland evenwel wordt de 

 garst tot aan 700 N.Br., bij de Noord-kaap, aangetroflen. In Euro- 

 peesch Rusland loopt de grens van den garstbouw tusschen 670 en 

 680 N.Br. aan de boorden der witte zee, bij Archangel tot 660. Yer- 

 der naar het oosten (waar het onder gelijke breedte kouder is 

 dan westelijk) daalt deze grens meer zuidwaarts af. Aan de Oby 

 b. V. valt zij tusschen 600 en 610, in Siberië tusschen 580 en 

 590, in Kamschatka tusschen 560 en 570 N. Br. 



De eenvoudige lijn , welke men naar zulke waarnemingen op 

 de wereldkaart trekken kan, heeft eene gewigtige beteekenis voor 

 het menschelijk geslacht. Zij toch wijst de noordelijke grens aan 

 van den landbouw, zij bepaalt de grensscheiding tusschen de land- 

 bouwende volken en de zwervende stammen, die van de jagt, de 

 vischvangst of sommige huisdieren leven, verstoken van die hoo- 

 gere ontwikkeling, die in eenen op landbouw en handel gevestigden 

 maatschappelijkeu toestand mogelijk is. Dat deze lijn eene naar het 

 oosten schuinsch afdalende rigting volgt, heeft eene zuiver physi- 

 sche oorzaak. De garst is een zomergewas; de zomerwarmte be- 

 paalt de mogelijkheid van haren aanbouw. Niet de lengte van den 

 zomer, maar de gemiddelde zomertemperatuur , over een langer of 

 korter tijdvak, komt hierbij in aanmerking. Onder de gemiddelde 



