— 39 



Association mededeelde. Onder die berigten komen er eenige zeer 

 merkwaardige voor. Zoo werd op den 10^^° April 1822, te Banga- 

 lore in Bengalen, door eene hagelbui veel vee gedood. De inlanders 

 beschreven de hagelsteenen zoo groot als pompoenen. Drie dagen 

 later werden in eene holte nog steenen gevonden van h^k. E. duim 

 (bijna 14 Ned. duim) in doorsnede. Te Kotali vielen den 5<i«" Maart 

 1827 hagelsteenen zoo groot als een man's vuist. Verscheidene 

 personen werden er door gedood of zwaar gewond. Te Chumar zou- 

 den op den S'^^'i Mei 1833 hagelblokken gevallen zijn, waarvan er 

 een twee E. ponden woog, en even zware steenen zouden in Ee- 

 bruarij 1736 bij eenen hagelstorm te Benares zijn waargenomen. 



Bewijzen dus genoeg, dat de heete luchtstreek in dit opzigt niets 

 boven de gematigde vooruit heeft. Intusschen schijnt het toch over 

 het algemeen waar te zijn, hetgeen von humboldt zegt, dat in 

 de streken tusschen de keerkringen, waar de bodem slechts wei- 

 nig boven de oppervlakte der zee ligt, het vallen van hagel even 

 zeldzaam is als het vallen van aërolithen bij ons. Vooral geldt zulks 

 van de in de warme luchtstreek gelegen eilanden. De ritmeester 

 j. popp deelde mij mede, dat hij gedurende een tweeëntwintigjarig 

 verblijf op Java, en wel in de warmste dat is het laagst gelegen 

 gedeelten des eilands, slechts eene enkele maal eene hagelbui van 

 weinig beteekenis had bijgewoond; doch in de bergachtige hoog 

 gelegen streken is daarentegen het verschijnsel niet zoo zeldzaam. 



Om de wijze, waarop de hagel zich in den dampkring vormt, 

 te kunnen verklaren, is de eerste voorwaarde, dat wij nader trach- 

 ten bekend te worden met het maaksel der hagelkorrels. De op- 

 pervlakkige beschouwer ziet daarin niets dan kleinere of grootere 

 stukken ijs; ten hoogste komt hij tot het besluit dat het niet an- 

 ders dan bevroren regendroppels zijn. Maar hij, die de moeite 

 neemt deze korrels nader te onderzoeken, komt weldra van die 

 dwaling terug, en ontdekt met verwondering daarin een vrij za- 

 mengesteld en hoogst merkwaardig maaksel. 



Wat in de eerste plaats den uitwendigen vorm aanbelangt, zoo 

 zijn de hagelkorrels zelden rond, gelijk bevroren droppels zouden 

 zijn, maar dikwerf lensvormig, zoodat zij zich, in twee rigtingen 



