— 46 — 



Tot lüertoe liebben wij aan de hand der ervaring eenen volkomen 

 veiligeu weg bewandeld. Wij kunnen de nedergevallen liagelkorrels 

 betasten , meten , wegen , doorklieven om hun inwendig maaksel te 

 leeren kennen; het mikroskoop kan ons zelfs te hulp komen, waar 

 het ongewapend oog niet meer toereikend is; na de smelting des 

 korrels blijkt het ons, of daarin andere vaste stoften bevat zijn, en 

 om de in het water welligt opgeloste te ontdekken, kunnen wij 

 onze toevlugt nemen tot de middelen, die de scheikunde ons aanbiedt. 



Doch anders is het gelegen , waar het geldt den oorsprong en de vor- 

 mingswijze der hagelkorrels te verklaren. Deze vorming geschiedt eenige 

 duizende ellen boven onze hoofden, en van onmiddellijke waarneming 

 kan hier geene sprake zijn. Wij moeten, om de wijze te verklaren 

 hoe een op zoo grooten afstand van ons verwijderd verschijnsel 

 ontstaat, onze toevlugt nemen tot gissingen , tot vooronderstellingen, 

 welke, hoezeer gegrond op hetgeen de regtstreeksche ervaring leert, 

 toch in zekerheid daarmede geenszins op ééne lijn mogen gesteld 

 worden. Die onzekerheid valt vooral in het oog bij de beschouwing 

 van de verschillende, ten deele zeer uiteenloopende theoriën, welke, 

 door onderscheidene natuurkundigen, van de hagel vorming gegeven 

 zijn. Ik zal mijne lezers niet vermoeijen met eene optelling daar- 

 van. Voor den zaakkundigen, die welligt deze bladen in handen 

 neemt, zoude het overbodig zijn, terwijl zij, die alleen verlangen 

 naar uitbreiding hunner natuurkennis, door zulk eene opsomming 

 van meeningen, waarvan de eene weder heeft plaats gemaakt voor 

 eene andere, zich weinig bevredigd zouden gevoelen. 



Verkieslijker komt het mij voor hier alleen die theorie kortelijk 

 uiteen te zetten, welke mijns oordeels het best geschikt is, om 

 rekenschap te geven van de waargenomen verschijnselen. Alvorens 

 echter daartoe over^ te gaan, verzoek ik mijne lezers mij in ge- 

 dachte te willen vergezellen op eene luchtreis. Welligt zal het ons 

 aldus gelukken in den dampkring, die zitplaats van zoo velerlei 

 stoffen, die werkplaats van zoo hevige krachten, eenige waarne- 

 mingen te doen, welke ons nader zullen brengen tot de oplossing 

 van het vraagstuk, dat ons thans bezig houdt. 



Wij stappen in het schuitje, dat op den 27^'™ Julij 1850 de 



