— 53 — 



gevormde en nederdalende sneeuwkernen bereiken weldra de bo- 

 venste lagen der dampwolk, waar de temperatuur reeds ver bene- 

 den het vriespunt is, en de waterdeeltjes derhalve bereid zijn om 

 in vast ijs over te gaan. De eigenaardige straks beschreven zaraen- 

 stelling van dit ijs uit bolletjes, van eenen betrekkelijk veel gr ocrte- 

 ren doormeter dan die der oorspronkelijke waterblaasjes, bewijst, dat 

 deze nog eerst tot droppeltjes zamenvloeijen , terwijl eindelijk de 

 als de schillen eener uije elkander bedekkende lagen zich zeer een- 

 voudig laten verklaren door aan te nemen, dat in de dampwolk 

 zelve lagen van meerdere of mindere digtheid zijn , waarbij dan ook 

 een meerder of een minder getal van luchtblaasjes tusschen de 

 vast wordende water droppeltjes besloten worden, waardoor het ijs 

 zich afwisselend iets witter of grijzer vertoont. 



Eindelijk, wanneer de hagelkorrei de benedenste grenzen van de 

 dampwolk bereikt heeft, en zich in de lucht daaronder naar de 

 aarde toe beweegt, vormt zich de buitenste vroeger (bl. 42) be- 

 schreven laag, door verdigting en bevriezing van den in de lucht 

 nog opgelosten waterdamp. Het is als het ware eene vorming van 

 rijm aan de oppervlakte des korrels. Daartoe wordt echter vereischt, 

 dat de hagelkorrels , bij het verlaten van de dampwolk, nog ver 

 beneden het vriespunt zijn afgekoeld, en dat de lucht bovendien 

 zeer vochtig is. Is noch het een, noch het ander het geval, dan 

 vormt zich de buitenkorst niet, en inderdaad schijnt zij dan ook 

 dikwerf te ontbreken of althans zeer dun te zijn. 



Ziedaar in korte trekken den gang geschetst van de hagelvor- 

 ming, zoo als zij, volgens hetgeen de waarneming ons leert, werke- 

 lijk schijnt plaats te grijpen. Ik mag echter niet voor mijne lezers 

 verzwijgen, dat er aan deze theorie nog zwarigheden verbonden zijn, 

 wier oplossing moeijelijk is. De hoofdzwarigheid is deze. Bij het 

 vast worden van alle gasvormige en vloeibare ligchamen wordt 

 warmte vrij , en , hoe zonderling het ook klinken moge , de waarheid 

 is, dat bij de vorming van ijs zelfs eene betrekkelijk groote mate 

 van warmte ontbonden wordt, zoo groot zelfs, dat de berekening, 

 op den natuurkundigen wel bekende proeven gegrond, leert, dat 

 zich op eene oppervlakte van ijs, dat ver beneden het vriespunt is 



