— 54 — 



afgekoeld, sleclits eene betrekkelijk geringe hoeveelheid waterdamp 

 tot ijs kan verdigten, omdat bij die verdigting zooveel warmte vrij 

 wordt, dat daardoor de oorspronkelijke ijsmassa zelve wordt ver- 

 warmd tot eenen graad, die eene verdere ijsvorming onmogelijk maakt. 

 Deze zwarigheid is dan ook door allen meer of min gevoeld, die 

 over de hagelvorming gedacht en geschreven hebben, en velerlei 

 vooronderstellingen zijn uitgedacht, om rekenschap te geven van 

 de groote en blijvende koude, die noodig is, om de oorspronkelijke 

 sneeuwkerntjes met eene tamelijk dikke ij slaag te omgeven. 



Ik zal hier in geene nadere ontwikkeling treden van deze voor- 

 onderstellingen, waarvan vele reeds, als geen den minsten grond 

 hebbende, verworpen zijn. Evenmin zal ik op eene uitvoerige wijze 

 zelf deze zwarigheid trachten op te lossen, of althans te vermin- 

 deren. Alleenlijk doe ik hier opmerken, dat, — sedert wij door de 

 merkwaardige reis van bixio en bakeal weten, dat in eene ijswolk, 

 waar nog geen hagelvorming bestond, de temperatuur, op eenen 

 hoogteafstand van slechts 700 ellen, van — 10° C. tot bijna — 40° C. 

 daalde, terwijl daarboven nog ijswolken zweefden, die derhalve 

 hoogstwaarschijnlijk nog veel kouder waren , — het geoorloofd is ons 

 de kernen der hagelkorrels , tijdens hun eerste ontstaan, zoo koud 

 te denken, dat daardoor de verdigting van eene vrij dikke ijslaag 

 mogelijk wordt, te meer dewijl ook, gelijk wij zagen, de bovenste 

 gedeelten van de dampwolk reeds beneden het vriespunt zijn af- 

 gekoeld. 



Voor de vorming van kleine hagelkorrels schijnt mij de zwarig- 

 heid op die wijze opgeheven, — en de zeer groote ontstaan, op de 

 reeds vroeger beschreven wijze (bl. 43), door de vereeniging van 

 meerdere kleinere. 



Mogt echter iemand van oordeel zijn, — en ik stem het hem 

 gaarne toe, — dat daardoor toch bezwaarlijk de vorming van en- 

 kelvoudige hagelsteenen van 20 strepen in doormeter kan verklaard 

 worden , wegens de kleinheid van den kern in verhouding tot de 

 omringende ijsmassa, — welaan, hij wage met mij eene gissing, wel 

 stout, maar toch niet al te stout, namelijk dat de ontbonden warmte 

 onder den vorm van elektriciteit vrij wordt. Sedert de ontdekkin- 



