— 68 — 



dert het klimaat, de bodem, de aanbouw. Door den handel, den 

 oorlog, door volksverhuizingen worden planten algemeener over de 

 oppervlakte der aarde, en alzoo haar gebied verder uitgebreid, en 

 door tallooze oorzaken, reeds sedert het begin der tegenwoordige 

 schepping werkzaam , veranderd. 



Geheel anders is de verhouding van de planten, die tot de vroe- 

 gere tijdperken van onze aarde behooren. De schoot der aarde biedt 

 ons van gewassen van vele perioden de overblijfselen of brokstukken 

 aan. Zij zijn bevat in rotsgesteenten, die de schors van onze aarde 

 uitmaken, en bevinden zich in hare jongere, zoowel als in hare 

 oudere lagen. Zonderling voorwaar ! men vindt de overblijfselen 

 der voorwereldlijke planten soms uitgespreid, of daarin gewikkeld, 

 als hadde de hand van een deskundige ze behandeld. En toch is 

 het alleen het toeval dat ze bewaarde, ze in de nog weeke massa 

 besloot, die later harde steen werd en daardoor eene afgeheele ver- 

 nietiging verhoedde. Geheele planten vindt men schier nimmer, bijna 

 altijd daarentegen brokstukken. Men kan dus, in den regel, slechts 

 op onvolkomen voorwerpen zijn onderzoek gronden ; doch, dit schijnt 

 grootendeels aan de weinige zorg bij 't verzamelen dezer voorwerpen 

 te zijn toe te schrijven. De natuurkundigen toch konden vaak slechts 

 datgene erlangen tot hun onderzoek, wat bij de bearbeiding van 

 mineralen voor afval wordt gehouden. Ook komen de steenrotsen, 

 die deze overblijfselen van planten insluiten, niet zoo veelvuldig 

 voor, en hoe talrijk ook de materialen tot onderzoek nu reeds zijn 

 mogen, zij blijven toch betrekkelijk gering in evenredigheid tot 

 de groote oppervlakte der aarde. Alzoo hebben wij over den planten- 

 groei der voorwereld nog slechts een gebrekkig overzigt, en wij 

 moeten de leemten in onze kennis aanvullen door analogie, dat is, 

 door uit het van eenige gedeelten bekend gewordene, te besluiten 

 tot die deelen der aarde, waar niet onderzocht is, of waar het on- 

 derzoek nog geene vruchten heeft gedrageji. 



Daar nu, waar zij aanwezig zijn, als waren zij de sprekende 

 getuigen van den vroegeren toestand van onze aarde, komt in de 

 eerste plaats de vraag in aanmerking, hoe zij zich verhouden, en 

 onder welke omstandigheden zij voorkomen. 



