— 69 — 



Men vindt ze, in het algemeen, in alle lagen van de aardschors, 

 die dagteekenen van den tijd eener schepping met levende wezens. 

 De stoffen, welke haar omgeven, verschillen dan ook, naar gelang 

 dat ze ouder of jonger zijn; en hoewel nu daardoor de volstrekte 

 ouderdom nog niet kan uitgevorscht worden , zoo is het toch tot 

 in zekere mate mogelijk, eene soort van orde in betrekking tot 

 die verscheidenheid aan te nemen. Bovendien dragen de fossiele 

 planten het ontwijfelbare kenmerk van den langen tijd die haar drukt, 

 daar de meeste , wat de grootste massa betreft , behooren tot den meer 

 jeugdigen toestand van onze planeet. Gezette waarneming en vergelij- 

 king moeten ons den weg banen, om het verband en den zamenhang 

 dier wezens te leeren kennen. Onze kennis berust hier op het bijeenbren- 

 gen der heinde en ver verspreide deelen van planten. Er is bijna geene 

 enkele fossiele plant, waarvan men alle de deelen (organen) heeft gezien ; 

 van het grootste getal heeft men slechts enkele deelen , van verreweg 

 het geringste getal heeft men de meer kenschetsende (karakteristieke) 

 deelen leeren kennen. Hierover kan men zich wel niet verwonderen, 

 als men nagaat, aan welke hevige natuurwerkingen, in de onder- 

 scheidene perioden van de veranderingen der aardschors, het plan- 

 tenrijk is blootgesteld geweest, waardoor een bijna geheel ver- 

 nietigende invloed daarop werd uitgeoefend. Men behoeft echter , 

 om zich van de moeijelijkheid, om deze planten te leeren kennen 

 uit hare verspreide stukken, een juist denkbeeld te vormen, niet 

 eens aan die hevige natuurwerkingen te denken. De tegenwoordige 

 natuur kan er ons een begrip van geven. Zie eens, hoe in onze 

 bosschen, bladeren en takken, bloemen, vruchten, zaden door elkan- 

 der liggen, als ze in het najaar zijn afgevallen, of als ze door den 

 stormwind opgenomen, in de lucht gestoven en elders op verren 

 afstand neergevallen zijn. Wie zal ze, op den eersten aanblik, erkennen 

 en die deelen tot hare soorten terug brengen , terwijl ze daar verward 

 dooreen, of door vochtigheid half ontbonden, of van de plaats en 

 de plant waarop zij ontstonden, ver verstoven en verwijderd liggen. Het 

 is te betwijfelen of zelfs de grootste kruidkundige zich gemakkelijk het 

 beeld van zulk eene vegetatie zou kunnen voor den geest brengen. 



Van de voorwereldlijke planten is het zelfs veelal niet mogelijk 



