— 71 — 



altijd de bewaring bevorderd. De vorm en de bouw der planten 

 hebben vaak door grovere neêrplofiBngen of bezinkingen geleden, en 

 de fijnere deelen zijn meermalen eer beschadigd en platgedrukt dan 

 bewaard. Tedere planten en planten deelen konden alleen worden 

 bewaard door inwikkeling in klei eu fijnere kalkbekleedsels. 



Uit het nu aangevoerde kan men opmaken , hoe zeldzaam de 

 mogelijkheid moet hebben bestaan, dat planten uit de voorwereld 

 behouden werden. Al wat wij van dien plantengroei kennen, heeft 

 zijn behoud te danken aan de bedekking van ondiepe wateren en 

 veenen met slijk, aan het ophoopen van planten in de voorwereld- 

 lijke delta-formatiën , aan buitengewoon groote natuurwerkingen , 

 als orkanen die de wateren als overdekten met verwoeste wouden , 

 die den grond derzelve omwoelden , — zeldzamer aan de M'erking van 

 vulkanen, die de planten onderde stofl"en , door dezelve uitgeworpen, 

 begroeven. 



De bedoelde planten-overblijfselen kan meu in 't algemeen brengen 

 tot twee afdeelingen , te weten : vaste harde massas , in welke de vroe- 

 gere structuur is behouden, die het gevolg zijn van de scheikundige 

 werking des waters, eu plantaardige versteeningen genaamd worden; — 

 en in verkoolde, die grootendeels door mechanische werkingen zijn 

 voortgebragt. De plantendeelen , die 't meest zijn versteend geworden, 

 zijn boomstammen, takken, wortels en afdruksels van bladen. Het 

 zijn deze deelen , welke men nog of in hun geheel, of in brokstukken 

 van meerderen of minderen omvang in vele deelen der aarde, als ver- 

 steend hout, aantreft. Men vindt echter zeldzaam geheele stammen 

 met takken, veel meer daarentegen slechts deelen daarvan versteend ; 

 en deze versteening is het gevolg van het doortrekken van plantendee- 

 len met minerale stoffen, niet van eene verandering des weefsels, het- 

 welk in zijnen oorspronkelijken vorm overblijft. Het cellen vlies zelf is 

 dikwerf weinig veranderd en heeft nog de buigzaamheid, die het vroeo-er 

 bezat, behouden. Men kan het vlies nog verbranden, en verkrijo-t 

 daarbij eene asch, even als men bij liet verbranden van versclie planten- 

 deelen bekomt , eene asch derhalve, die tot de plant, niet tot de in- 

 filtrerende massa behoort. Men is gedeeltelijk er in geslaagd om, zelfs 

 door kunst, den gang en de wording van zulke versteeningen na te 



