— 73 — 



met kalksteen, bloot aan de werking van zoutzuur, dan wijkt de ver- 

 steeningsmassa en die der plant blijft over. Versteeningen en incrus- 

 tatiën of omkorstingen verschillen zeer van elkander. Bij de laatslen 

 blijft slechts de uitwendige vorm behouden, de massa wordt door 

 de incrusterende stof niet doordrongen, zij wordt niet bewaard. 

 Zulke omkorstingen komen doorgaans bij de voorwereldlijke planten 

 zeldzamer voor, dan de versteeningen door de dusgenaamde impreg- 

 natie of infiltratie, dat is, doordringing met kiezelzuur. Dit zal voor- 

 namelijk hieraan moeten worden toegeschreven, dat de omstandigheden, 

 die de laatste moesten in aanzijn roepen, veel algemeener waren, dan 



die welke voor de eersten noodig waren. Eene sterkere verzadicrinsr 



o o o 



der vloeistof, welke de daarin bevatte minerale stofien bij hare be- 

 koeling en in aanraking met de lucht afzet, moet veel zeldzamer 

 zijn, dan eene minder sterk verzadigde vloeistof, die hare vreemde 

 bestanddeelen langzaam en allengskens afgeeft. In betrekking hiermede 

 is te verstaan , welke rol het zoo algemeen verbreide koolzuur moet 

 hebben. Water , dat met koolzuur meer of min is verzadigd , lost 

 kalkaarde en kiezelaarde in eene veel meerdere hoeveelheid op, dan 

 zuiver water doet. Een geringe graad van concentratie (of sterkte) 

 der opgeloste aardstoflen , is tot de vorming van impregnatiën noodig 

 geweest; een sterkere zou slechts incrustatie hebben gegeven en de 

 planten zelve niet voor ons hebben bewaard. 



Het mikroskopisch onderzoek van steenkolen heeft, hoezeer niet 

 leidende tot uitkomsten die in alle opzigten voldoende waren, on- 

 tegenzeggelijk bewezen, dat zij van eenen plantaardigen oorsprong 

 zijn. Men slaagde er door het slijpen van Engelsche steenkolen in, 

 om zulke dunne schijfjes te maken, dat men door het mikroskoop 

 duidelijk de zamenstelling van het hout van dennen of kegeldra- 

 genden kon erkennen. Van dien tijd af scheen men met grond te 

 mogen verwachten , dat men aldus alle mogelijke soorten van steen- 

 kolen in hare zamenstellende deelen zou kunnen onderzoeken. Men 

 ontdekte spiraal-vezels en zoogenaamde trapvormig gestreepte cellen- 

 wanden in de anthraciet ^) van Pensylvanië , en in de jongere kool- 



1) Anihraciel, is steeukool, waarin geen bitumen of hars aauwezig is. 



