— 74, — 



formatie, namelijk in de ligniten, (of versteend hout) den bouw der 

 houtsoorten ; maar in de meeste steenkolensoorten heeft zicli de ver- 

 wachting niet bevestigd. Men heeft ook , om tot de erkenning der plant- 

 aardige zamenstelling te geraken , wel met vrucht het middel aan de 

 hand gegeven , om de kool te verbranden en de asch mikroskopisch te 

 onderzoeken. In die asch vindt men den plantenvorm of het zoo- 

 genaamde planten-geraamte terug , ook in die steenkolen, die geheel 

 en al zonder eenige plantenstructuur schenen te zijn. Nog betere 

 uitkomsten gaf het gedurende een geruimen tijd weeken van dunne 

 plaatjes steenkool in eene oplossing van koolzure soda. Men slaagde er 

 in , om aldus in de steenkolen niet alleen het houtweefsel te erkennen , 

 maar ook den vorm der cellen (of blaasjes waaruit het plan ten weefsel 

 bestaat) , ja zelfs de spleten in de dusgenaamde huidporiën , en de haren 

 die zich op de opperhuid der bladen bevinden. Tusschen de steen- 

 koleh komen bovendien nog andere meer teedere plantendeelen , bast- 

 stukken, bladen van varen voor, waardoor almede die plantaardige 

 natuur wordt bewezen. Steenkolen mag men derhalve aannemen als 

 ophoopingen van plantaardige stoflen, die deels zoodanig zijn ver- 

 anderd geworden, dat men haren oorsprong ter naauwernood meer 

 kan herkennen, anderdeels duidelijk de zamenstelling doen kennen, 

 die zij oorspronkelijk hebben bezeten. 



De vraag , hoe de steenkool ontstaan is , wordt meer door de schei- 

 kunde toegelicht, dan door de vroegere theoriën der geologen. Ont- 

 staan ze al dan niet door verbranding? In de mineralen- of steenkolen 

 komen stoffen voor, die in de houtskool doorgaans ontbreken, — stoffen, 

 die zich bij de verbranding daarvan scheiden en zich als voortbreng- 

 selen van destillatie verhouden. Men mag dit met zekerheid aannemen , 

 dat het ontstaan der steenkolen uit plantaardige ligchamen althans 

 niet gepaard is gegaan met , noch het gevolg geweest is van eene ver- 

 branding met lichtontwikkeling. De benaming van kolen aan deze stof- 

 fen gegeven , moet dus, in dien zin, geheel en al verkeerd zijn te achten. 



Men heeft later eene theorie der steenkolen vorming gegrond op 

 een meer naauwkeurig onderzoek van de scheikundige zamenstelling 

 der steenkolen en van de gesteldheid der plantenstof in 't algemeen, 

 na het afsterven der planten , en zulks onder verschillende omstan- 



