— 78 — 



plaats gehad hebbende overbrengst, al behoefde die afstand ook niet 

 groot geweest te zijn. Zoude ook de veronderstelling van de aan- 

 wezigheid van zooveel houtachtige gewassen, waartoe men zou 

 moeten komen om de dikte en uitgestrektheid van kolenlagen te 

 verklaren, niet moeten leiden tot eene andere veronderstelling, 

 namelijk van de aanwezigheid van groote uitgestrektheden lauds in 

 de voor-historische tijden ? — 'tgeen, althans wat de steenkolen-periode 

 aangaat, in strijd zou wezen met onze kennis van den toenmaligen 

 toestand der aarde. 



Eene verklaringswij ze, waarvan wij nog niet gewaagden, is die, 

 waarbij men uitging van de onderstelling , dat de steenkolen zouden 

 zijn ontstaan van planten op den bodem der zee, zich daar zouden 

 hebben opeengehoopt en door minerale stoffen, die neêrgeploft 

 werden, zouden zijn bedekt geworden. Dit is allezins onwaarschijn- 

 lijk. Eigenlijke zeeplanten toch, schijnen niet dan uiterst zeldzaam 

 voor te komen. Wier-soorten worden niet dieper dan op 200 voeten 

 gevonden; men treft ze aan de kusten aan; in de diepte der zee 

 komen zij zeldzaam, het minst van allen op den bodem voor. 



De kolenlagen moeten op de plaatsen zelve, waar men ze aantreft, 

 ontstaan zijn , en wel als veenachtige of turfachtige neerlagen (depots) 

 van plantenstoffen. De onderzoekingen door de voornaamste natuur- 

 kundigen hebben dit tot zeer groote waarschijnlijkheid gebragt. De 

 vergelijking van veen (turf) met steenkolen, kan een overtuigend 

 bewijs leveren van de gegrondheid dezer veronderstelling. 



Turf is duidelijk van plantaardigen oorsprong, en wel van de 

 planten die daarop groeijen. Niets is ligter te bewijzen, dan dat 

 de planten, die wij gewoon zijn "turfplanten" te noemen, in de 

 zelfstandigheid die wij turf noemen, overgaan, en eindelijk daarin 

 als verdwijnen. Hierbij kan men al de trappen van overgang waar- 

 nemen en zelfs nagaan, hoe de voortbrengselen van die veranderde 

 plantenmassas ontstaan, en deze alzoo hoe langs hoe meer zich van haar 

 eigenlijk karakter, het plantaardig maaksel, ontdoen. Het spreekt 

 van zelf, dat het karakter van den turf verschilt naar de natuur 

 der plantsoorten , die tot zijne vorming bijdroegen. Hoe vaster en 

 harder en meer houtachtig haar weefsel is, des te meer bieden de 



