— 79 — 



planten , die den turf vormen , weerstand aan de veranderingen , 

 en bij deze soorten van gewassen is dus de turfvorming trager. 

 Indien wij met deze gesteldheid van den turf, zoo als die aan ons 

 als mosturf, vezelturf, pekturf, in zijne verschillende lagen zich 

 voordoet, — met aardachtige, bladerige, vezelige bruinkool, pek- 

 kool, ligniet vergelijken, dan zullen wij zonder twijfel eene groote 

 overeenstemming in beider maaksel opmerken, en daaraan den 

 grond ontleenen, om het ontstaan van beide op gelijke wijze 

 te verklaren. Wij vinden bij vele verscheidenheden van bruinkool , 

 zoo als bij moorkool , alle plantaardige deelen bijna geheel en al opge- 

 lost, zoodat men over de zamenstelling ter naauwernood iets kan 

 zeggen. Bij 't geen wij papierkool noemen , kan men de deelen der 

 planten nog erkennen. Bij lignieten is het hout zoo weinig ver- 

 anderd, dat men daaruit nog kan besluiten tot den aard van 

 den boom. In andere soorten van bruinkolen is het weefsel reeds 

 voor een deel verloren. Eindelijk verdwijnt het plantenweefsel ge- 

 heel en al in de meer vaste soorten of verscheidenheden van bruin- 

 kolen, terwijl men in vele gevallen opmerkt, hoe onderscheidene 

 omstandigheden, en zelfs de werktuigelij ke invloed van drukking, 

 bijdragen , om de geheele eigenaardige gesteldheid der deelen als 

 't ware uit te wisschen. In bruinkool die met zwarte kleur, met 

 metaalglans voorzien is en eene zamenstelling als schiefer (leisteen) 

 heeft, — wij bedoelen de zoogenaamde schiefer-bruinkool, — is in de 

 ontleedkundige zamenstelling geen spoor van organischen oorsprong 

 meer te erkennen, en zij verhoudt zich, in dit opzigt, geheel en 

 al als de meeste andere kolen. 



Als het nu, uit de vergelijking van de zamenstelling van steen- 

 kolen en turf, blijkt, dat hier geen wezenlijk onderscheid plaats 

 heeft, dan mag men met grond besluiten, dat de steenkool met den 

 turf overeenstemt , en dus eenen gelijken oorsprong moet hebben als 

 deze. Uit de scheikundige zamenstelling en veranderingen, welke 

 de planten bij haren overgang in turf ondervinden, en die eigenlijk 

 niet anders zijn dan een begin van steenkolenvorming , wordt die 

 overeenkomst nog meer bevestigd. 



Wanneer men de steenkolen houdt voor een produkt van verweêring, 



