— 8i — 



Terwijl men nu in de heetste en vochtigste deelen van de keerkrings- 

 landen die boomaclitige varengewassen aantreft, welke met hunne 

 schoone kroonen niet zelden tusschen het overige geboomte uitsteken , 

 ziet men in de warme en gematigde landen niet dan kleinere vor- 

 men, en geven zij het duidelijke bewijs, dat zij in hare ontwikkeling 

 geheel en al afhankelijk zijn van den toestand, waarin zij verkeeren. 

 Maar er is evenwel aan schoone vormen uit deze groep in de ge- 

 matigde luchtstreken geen gebrek. De schoonheid en frischheid 

 van het groen der boschvarens, die aan waterkanten en ook op 

 boomen groeijen, de prachtige goudgele kleur van de vruchtjes 

 dier planten, treft het oog ook van den minst kundigen ; de ade- 

 laarsvaren, die een sieraad is van onze overigens eentoonige mast- 

 bosschen, — en aldus genoemd wordt, omdat de doorgesneden 

 wortels door de verspreiding der houtbundels, de figuur zou aan- 

 bieden van eenen arend met uitgespreide vleugels, — verheft zijne 

 bladstelen vaak tot eene belangrijke hoogte en draagt daar het 

 prachtige loof, dat inderdaad, zij het dan ook eene flaauwe, althans 

 eenige voorstelling geeft van den tropischen wasdom. In ons va- 

 derland groeit hier en daar, hoezeer zeldzaam, eene andere soort, 

 wij noemen haar Osmnnda regalis. Koninklijke Osmunda, die in veen- 

 achtige streken wordt aangetroflen. Zij is een der grootste sieraden 

 van onzen vaderlandschen bodem. 



Terwijl nu de ontwikkeling der varengewassen in de thans be- 

 staande plantenwereld zoo ongelijk is , en de grootere vormen , die 

 wij boomen noemen, betrekkelijk zeldzaam zijn, heeft men grond om 

 aan te nemen, dat in de geheele zoogenaamde primitieve flora de 

 boomvorm de meer algemeene was, zoodat die planten, wat hare 

 grootte aangaat , in de daad met de boomvormen van onze bosschen 

 overeenstemden. Het kan wel geene verwondering baren, dat de 

 vroegere natuurkundigen , door het zien van de overblijfsels van die 

 grootere en dikkere stammen der voorwereldsche Tlora, gedacht 

 hebben aan reusachtige cactus-, bamboessoorten of wel palmstam- 

 men. Wij geven hier eene afbeelding van de bladen eener voor- 

 wereldlijke varensoort, een afdruksel uit steenkolen-beddingen. 



