— 87 — 



Zij hebben een belangrijk aandeel gehad aan de vorming van de 

 steenkolenbeddingen, en zeer veel bijgedragen tot de aloude bosschen, 

 die de aarde hebben overdekt. Zij komen het naast aan die planten, 

 die wij thans bestempelen met den naam van Lycopodiëii , — planten, 

 waarvan men enkele vormen zelfs in onze huishoudkamers aantreft, 

 die bij ons, hoezeer ten onregte, met den naam van mos worden 

 bestempeld , maar door hare liefelijke vormen , haar helder groen , 

 het teedere en doorschijnende der uiterst kleine blaadjes , een sieraad 

 uitmaken van bloemenmandjes, en mede getuigen voor den smaak en 

 de nooit volprezen zorg van haar, aan wie wij de ontwikkeling en 

 opleiding tot zóó veel, wat waarlijk schoon en goed en edel is, te 

 danken hebben. Die kleine lieve plantenvormen komen thans in alle 

 landen en onder alle luehtstreken voor; maar, hoewel zij zich hier 

 en daar wat sterker ontwikkelen , bieden zij echter nergens ter 

 wereld , althans zooveel ons is bekend geworden , eenen groei aan , 

 zoo als dien tijdens de primitieve Flora. Bij eene gelijke houding 

 en eene lengte van vele nederl. ellen, hadden zij aan den voet der 

 stengels somwijlen eene el in middellijn, en waren zij vaak voor- 

 zien met bladen van eene halve el lengte. Het waren boomachtige 

 Lycopodiën, en zij vormden bosschen, in meerdere opzigten, maar 

 vooral wat den vorm aangaat, vergelijkbaar met onze groote den- 

 nenbosschen , in wier schaduwen zich de toenmaals zoo talrijk voor- 

 komende varensoorten ontwikkelden. 



Bij deze ongeloofelijk sterke groeikracht , bij die ontwikkeling tot 

 reusachtige planten, beantwoordende aan de zoodanige, welke wij 

 thans betrekkelijk als dwergachtige vormen zien ontwikkeld, erken- 

 nen wij echter in die primitieve Elora eene eenvormigheid en eentoonig^ 

 heid, waarbij de tegenwoordige plantentooi der aarde op eene aangename 

 wijze afwisselt. Indien wij ons de toenmalige oppervlakte der aarde voor- 

 stellen, gelijk zij ons door de ontdekkingen en nasporingen der natuur- 

 kundigen is bekend geworden, indien men de daadzaken aan elkander 

 verbindt, indien onze verbeelding, op gronden van waarschijnlijkheid, 

 aanvult wat aan die kennis ontbreekt , en wij den toestand van die ver 

 verwijderde eeuwen met dien van heden vergelijken, dan voorzeker 

 kunnen wij niet afzijn om eene trapsgewijze ontwikkeling en voor- 



