— S8 ~ 



uitgang in het geschapene te erkennen. Voorheen eentoonigheid , 

 thans verscheidenheid en afwisseling, eertijds eene door dieren en 

 mensclien onbewoonde en onbewoonbare aarde, nu eene bewoond met 

 millioenen van levende en zich bewegende , van denkende en voor 

 Gods goedheid dankbare schepselen , en bovendien overal op hare 

 oppervlakte bekleed met de heerlijkste voorwerpen, die overvloeijen 

 van nuttige aanwending. 



Waartoe heeft die plantengroei , -waarvan wij de overblijfsels 

 aantreffen in de onuitputtelijke steenkolen-lagen, die voor onze 

 industrie, en tot onze verwarming van een zoo onberekenbaar 

 nut zijn, gediend? Van waar is die groote hoeveelheid kool, die 

 den voornamen grondslag uitmaakt van die ontzettende massas 

 plantaardige stof, dan toch oorspronkelijk? Hoe is het toch te ver- 

 klaren , dat men hier niets aantreft, dan die eenvoudige eenvormige 

 vegetatie, zonder bloemen, zonder eetbare vrucliten? AVat mag de 

 reden zijn, dat daar, waar de schoot der aarde die onmetelijke 

 massas plantenstof der primitieve Elora bevat, niet teveng die- 

 ren-overblijfselen worden aangetroffen , terwijl in volgende perioden 

 planten en dieren te zamen geleefd hebben ? Zou men daaruit niet 

 mogen afleiden, dat die primitieve Flora, zoo algemeen over de 

 geheele oppervlakte verspreid, eene belangrijke rol moet hebben ver- 

 vuld, en dat zij van eenen overwegenden invloed is geweest op de 

 toenmalige huishouding der natuur, en op de opvolgende toestanden 

 van de steeds in den loop der eeuwen aan tallooze veranderingen 

 onderhevig gewordene oppervlakte der aarde? Een aantal gronden 

 zijn er, die aanleiding geven om dit te gelooven, en men behoeft 

 dus hier niet te bouwen op bloote gissingen. Geeft bovendien ieder 

 zoogenaamd kleiner verschijnsel, dat wij opmerken, eenen grond 

 tot het aannemen eener wijze voorzienigheid van den Albestuurder, 

 die alles volgens wijze en vaak ondoorgrondelijVjs wetten en plannen 

 heeft gevormd , het zijn vooral de grootere verschijnselen die ons 

 daarvan de tastbare overtuiging geven. Dieren zouden in dit tijd- 

 perk waarschijnlijk geen voedsel hebben gevonden , want de toenma- 

 lige Plora was daartoe ten eenemale ongeschikt. Maar zij zouden 

 bovendien meer dan waarschijnlijk ook niet hebben kunnen adem- 



