— 9S — 



sterrekundigeïi , die in elke nieuwe ontdekking zich een ruim veld 

 van waarneming en berekening geopend zien, maar ook in 't alge- 

 meen voor allen, die belang stellen in eene diepere en grondigere 

 kennis der natuur. Van waar komt het toch, kan men vragen, dat 

 in den laatsten tijd de ontdekkingen van zoo vele planeten met zulk 

 eene verbazende snelheid elkander opvolgen , dat haar getal in een 

 betrekkelijk kort tijdsbestek meer dan verdubbeld is? Bestaat er 

 dan welligt tusschen deze nieuw ontdekte ligchamen eene onderlinge 

 verwantschap en naauwer verband? Vormen ze welligt een groot 

 en zamenhangend geheel? 



De laatste ontdekkingen leiden onwillekeurig tot deze en dergelijke 

 vragen. Ik zal niet op mij nemen een volledig verslag te doen van 

 deze ontdekkingen, maar wil alleen daaruit aanleiding nemen om 

 meer in 't algemeen iets mede te deelen over de ontdekking der 

 kleine planeten, gewoonlijk asteroïden of planetoïden genoemd, 

 vooral in den laatsten tijd. 



Eerst zullen wij zoo beknopt mogelijk verhalen, wat aanleiding 

 heeft gegeven tot de ontdekking van zoo vele planeten , en vervolgens 

 aanwijzen, welke verwantschap en overeenkomst er tusschen deze 

 kleine planeten bestaat. 



De oudheidkendeslechts vijf planeten, namelijk iferwtnas, Venus , 

 Mars, Jupter en Saturnus. Men hield de aarde geenszins voor eene 

 planeet, maar veelmeer voor het centraal-ligchaam, het vaste mid- 

 delpunt des heelals, rondom hetwelk de zon, de maan en de planeten 

 haren loop volbragten. Maar toen copehnicus begon te leeren, dat 

 niet de aarde, maar de zon het vaste punt is, rondom 't welk de 

 aarde en de planeten hare banen beschrijven, werd gevolgelijk ook 

 bij het van ouds bekende vijftal planeten onze aarde, als het zesde 

 ligchaam van die soort, gevoegd. 



De oudste sterrekunde kon ook wel niet verder gaan, omdat zij 

 niet dieper in de ruimte des hemels vermogt in te dringen, dan 

 voor een scherp en wel geoefend gezigtszintuig mogelijk was. Maar 

 geheel anders werd dit, toen het veld der waarneming door de 

 uitvinding der teleskopen aanmerkelijk werd uitgebreid. Het ging 



