— 99 — 



echter ook met deze uitvinding, zoo ah het met meest alle gaat: 

 de beginselen waren zwak en gebrekkig. Bijna twee eeuwen moesten 

 er verloopen, eer men door middel der teleskopen een te voren 

 onbekend ligchaara van ons planetenstelsel ontdekte. Werd reeds in 

 het begin der zeventiende eeuw (1608) de verrekijker bekend , het 

 duurde tot in het laatst der IS'Je eeuw, eer het een en herschel ge- 

 lukte spiegel-teleskopen van eene vroeger niet gekende volmaaktheid 

 te vervaardigen. Met zijnen magtigen kijker gewapend, kon deze ge- 

 niale waarnemer in de peillooze diepten der onmetelijke ruimte in- 

 dringen, en daar, in die ontzaggelijke verte, aanschouwen, wat nog 

 geen menschenoog had gezien. 



Het was den IS^le» Maart 1781, dat wiixiam herschel met zijnen 

 teleskoop een bewegelijk hemellicht waarnam. Hij hield het wel in 

 het eerst voor eene komeet; maar voortgezette waarneming deed hem 

 dat ligchaam al spoedig voor eene planeet erkeiyien. Men heeft aan 

 haar den naam van Uranus gegeven. Door deze belangrijke ontdek- 

 king werd het getal der bekende planeten tot zeven gebragt, en 

 het gebied van ons zonnestelsel bijna 400 millioenen geographische 

 mijlen uitgebreid. 



Reeds lang voor herschel had men gemeend eene zekere regel- 

 matigheid in de op elkander volgende afstanden der planeten van de 

 zon waar te nemen. Door de zamenstelling van de getallen 3, 3 en 4 

 had men eene reeks van getallen verkregen: 4, 7, 10, 16, 28, 52 

 en 100, die de betrekkelijke afstanden der planeten van de zon ten 

 minste ongeveer uitdrukten. Men nam het getal 4 voor den afstand 

 van Mercurins, 4+3=7 voor Fenus, 4+3X2=10 voor de Aarde, 

 4+3X4:^16 voor Mars. Maar dan kwam men met het volgende 

 lid 4+3X8=28 op eene ruimte, waar nog geen planeet was gezien, 

 terwijl dan wederom het volgende lid 4+3x16=52 de plaats van Ju- 

 joiter, en 4+3X32=100 de plaats van Saturnus aanwees. De afstand 

 van Uranus werd dan door den daarop volgenden term 4+3x64=196 

 aangeduid. — Men is gewoon deze reeks van getallen de wet van 

 TiTius te noemen. 



Alhoewel nu deze reeks op verre na niet naauwkeurig de ware 

 afstanden der planeten van de zon uitdrukt, en ook in den grond 



