— 101 



planeet zoude bevinden , werd nog door niemand vermoed. De ver- 

 eeniging van sterrekundigen te Lilientlial staakte dan ook alle verdere 

 nasptringen; want men had gevonden, zoo meende men, wat men 



zocht. 



Maar men kon al spoedig niet ontveinzen , dat de nieuw ontdekte 

 planeet de verwachting zeer te leur stelde. Zij was toch, in verge- 

 lijking met andere planeten, slechts een zeer klein ligchaampje. 

 Met hoeveel verbazing vernam men, dat herschei. haar slechts een 

 middellijn van omstreeks. 35 Geogr. Mijlen toeschreef, waarnaar zij 

 meer dan 100,000 maal kleiner dan onze aarde wezen zoude. 



Het bleef editer niet lang bij deze ééne ontdekking. Heeds den 

 28sten Maart 1802 nam olbers te Bremen de planeet 'Fallas waar. 

 Weldra, den l^ten September 1804, vond habding te Lilienthal de 

 planeet Juno; en den 29sten Maart 1807 voegde olbers wederom 

 eene, die hij Vesta noemde, bij de reeds ontdekten. 



Zoo waren er dan, in een betrekkelijk kort tijdsverloop van ruim 

 zes jaren, vier planeten op het veld des hemels, hetwelk door de 

 banen van Mars en Jupiter wordt begrensd, ontdekt geworden. Na 

 het vinden van deze kleine planeten moest men wel vermoeden, dat 

 nog andere, en welligt zelfs nog kleinere, tot deze planetengroep 

 behoorden. Maar in weerwil van dit algeraeene en vrij stellige ver- 

 moeden , verliepen er acht en dertig jaren, zonder dat een enkel 

 ligchaam van deze groep werd opgespoord. 



Dit zal ons minder bevreemden, als wij nagaan, hoe eene planeet 

 aan den hemel opgespoord en als planeet erkend kan worden. Het 

 is niet de uitwendige gestalte, waardoor althans kleine of ver ver- 

 wijderde planeten zich van de vaste sterren onderscheiden; maar de 

 beweging is het eenige zekere kenmerk, waardoor zij als planeten 

 erkend kunnen worden. Maar om nu onder die taUooze vaste sterren 

 een bewegend ligchaam te ontdekken, heeft men uitvoerige sterre- 

 kaarten noodig , waarin zooveel mogelijk alle sterren van zekere grootte 

 zi,in opgenomen. Wordt nu door den sterrekundige een hemelligchaam 

 waargenomen, hetwelk hij op zijne sterrekaarten niet vindt, en tocli 

 groot genoeg is, om het, naar den vastgestelden maatstaf , welken men 

 voor L grootte der op die kaart af te beelden sterren heeft aange- 



