— 106 — 



overeen, dat zij in vergelijking met andere planeten eene zeer ge- 

 ringe grootte hebben. 



Wij hebben reeds gezegd, dat men, nadat de eerste van deze 

 planetengroep, Ceres, ontdekt was, zich zeer teleurgesteld zag, 

 toen men alras bemerkte, dat zij veel kleiner was, dan men ver- 

 wachtte, en nog meer, toen herschkl haar eene middellijn van niet 

 meer dan 35 G. M. toekende. Die teleurstelling werd niet wegge- 

 nomen, toen Pallas, de tweede van deze groep, ontdekt werd. Zij 

 kwam HERSCHEL nog veel kleiner voor dan hare voorgangster , zoo 

 dat hij haar geene grootere middellijn, dan van 15 G. M. durfde 

 toe schrijven. Het is waar: schröïer hield hare middellijn voor 

 tien maal grooter, en later vond i,amont door naauwkeurige waar- 

 neming met eenen grooten kijker te München voor die middellijn 

 eene waarde van 145 G. M. Maar wat is dan nog die grootte 

 in vergelijking met die der andere bekende planeten? De later 

 ontdekte planeten van deze groep hebben wegens hare geringe massa 

 zelfs geene nadere waarneming harer grootte toegelaten. Zij hebben 

 slechts bewezen, dat hare middellijn zoo klein is, dat zij zelfs met 

 de beste hulpmiddelen , welke onze tijd den slerrekundigen aanbiedt^ 

 geene metingen van eene dragelijke juistheid toelaten. 



Men is dan ook om deze reden gewoon deze ligchamen asteroïden 

 oi planetoïden, dat is sterre- of planeetachtige ligchamen te noemen. 

 Een zeker sterrekundige heeft ze daarom niet onaardig zakplaneetjes, 

 planètes de ^oche , genoemd. 



Om ons eenig denkbeeld te maken van de betrekkelijke kleinheid 

 dezer planeten, behoeven wij ze slechtste vergelijken met de planeet, 

 waarop wij wonen. Als wij aannemen , dat de grootste dezer aste- 

 roïden, Pallas, eene middellijn heeft van ten hoogste 145 G. M. , 

 dan volgt daaruit, dat die slechts V12 van de middellijn der aarde 

 bedraagt; met andere' woorden, dat 13 planeten, van grootte als 

 Pallas, nevens elkander op de middellijn der aarde gesteld zouden 

 kunnen worden. Maar dan volgt daar ook verder uit, dat zij slechts 

 ongeveer ^/2ooo van het volumen der aarde bezit; met andere woorden: 

 dat 2000 planeten van inhoud als Pallas de ruimte beslaan zou- 

 den, die door onze aarde alleen wordt ingenomen. Hoe veel te 



