— 112 — 



allen, die de natuurkennis liever door wijsgeerige bespiegelingen 

 a priori, dan door waarneming en berekening willen uitbreiden. 



Wekt het bestaan van die talrijke kleine planeten verbazing, het 

 heeft ongemeen veel bijgedragen tot volmaking van de wetenschap 

 der sterrekunde. Waren deze ligcharaen niet ontdekt , welligt zouden 

 wij dan nu reeds onze kennis van het zonnestelsel bijna voltooid 

 achten. Maar de groep der nu reeds ontdekte asteroïden, die nog 

 telkens met nieuwe vermeerderd wordt, heeft voor den menschelij- 

 ken geest een onoverzienbaar veld tot verdere navorsching ontsloten. 



Het kan ons niet bevreemden, dat de ontdekking dier pla- 

 neten ook tevens de zucht opwekte, om naar de oorzaak te vor- 

 schen, waaraan zij haar bestaan te danken hebben. Naauwelijks 

 waren de twee eersten, Ceres en JP alias, ontdekt, of de sterrekun- 

 dige OLBERs opperde reeds de vernuftige gissing, dat al die kleine 

 planeten eens één enkel groot planetenligchaam zouden uitgemaakt 

 hebben; dat dit ligchaam, door eene ons onbekende oorzaak in 

 stukken gesprongen, zich in vele kleine ligchamen verdeeld zoude heb- 

 ben, die van dat tijdstip hunne eigene banen rondom de zon beschre- 

 ven. De tegenwoordige toestand der wetenschap veroorlooft echter 

 nog geenszins die gissing als eene bewezene waarheid aan te nemen. 



Heeft de kennis dezer merkwaardige planetengroep de grenzen 

 der sterrekundige wetenschap aanmerkelijk uitgebreid, zij heeft ons 

 ook in de overtuiging kunnen bevestigen , dat er eene verscheiden- 

 heid van vormen en gestalten in Gods onmetelijke schepping is , die 

 geen menschelijk verstand kan bevatten. Zij heeft bewezen, dat wij 

 bij al den omvang onzer kennis , bij al de hoogte onzer bespiegelingen, 

 bij al den rijkdom onzer waarnemingen , nog slechts een stipje overzien 

 van het oneindige werk Gods. 



