- 117 — 



er in het meel bevat is, behoeft men het terug blijvende slechts 

 te droogen en te wegen. Dit dient dan minstens 15 pCt. van het 

 gebruikte meel te bedragen; bevat het meer, des te beter; bevat 

 het minder, dan is het meel van slechte hoedanigheid en met an- 

 dere meelsoorten, die armer aan kleefstof zijn, zoo als roggemeel, 

 of, wat erger is, met boonen-, aardappelen- of rijstmeel vermengd. 

 Ten einde vervolgens de hoedanigheid der kleefstof te bepalen , waar- 

 toe de aleurometer moet dienen, neemt men van de massa, die men 

 na het uitwasschen van het meel overhoudt, 7 wigtjes en rolt deze 

 in de hand tot een balletje, zorgende alle uitstekende of los aanhan- 

 gende deeltjes er goed mede te vereenigen, zoodat de oppervlakte 

 geheel glad is , waarna men het even rolt , bij voorkeur in aardappelen- 

 raeel, zoodat het nergens aan vastkleve. Dit balletje legt men nu in 

 het bakje, dat den bodem van den aleurometer vormt, na dit nog 

 vooraf even met olie besmeerd te hebben , en schroeft dit nu aan den 

 cylinder vast ; het deksel wordt er eveneens opgeschroefd en de stang 

 naar binnen geschoven. Intusschen is de oven heet gemaakt, of 

 de olie in het straks genoemde bakje verhit, tot dat de thermo- 

 meter er 150° in teekent, waarna men dezen er uitneemt en er da- 

 delijk den aleurometer in plaatst. Men laat den alcohol nog 10 mi- 

 nuten branden, of laat het werktuig gedurende dien tijd in den oven, 

 neemt het dan weg, of dooft het lampje uit en wacht nu nog 10 

 minuten , en ziet dan hoeveel graden de stang boven de deksel 

 uitgerezen is, waarna men het balletje uit het werktuig neemt, 

 dat nu het geraamte van een gerezen broodje zal vertoonen. Door de 

 verhoogde temperatuur toch , wordt het water in de kleefstof damp- 

 vormig en tracht te ontwijken, waarin het door den zamenhang 

 der kleefstof verhinderd wordt. Echter is de spanning zoo groot, 

 dat deze daardoor uitgezet wordt, eerst de ledige ruimte tusschen 

 den bodem en het bolvormige plaatje inneemt, en kracht genoeg heeft 

 om dit met de daarop geplaatste stang in de hoogte te voeren. Heeft 

 de kleefstof echter hare veerkracht verloren, dan berst de massa 

 van een en laat den waterdamp ontsnappen, zonder te rijzen. Be- 

 draagt deze rijzing niet eens de hoogte der ruimte tusschen den bo- 

 dem en het plaatje, dan is dit meel voor de broodbereiding gelieel 



