— 133 — 



in den mond van het volk zoowat over eene kam geschoren worden. 

 Eveneens is de accijns op den maïs, gelijk staande aan dien op de 

 tarwe, een der grootste beletselen tegen het meer algemeen worden 

 der teelt van dit buitenlands zoo weldadige gewas, een gebrek aan 

 botanische kennis bij den wetgever tot grondslag hebbende, welke 

 de maïs, omdat die ook den ongelukkigen naam van Turksche 

 tarwe draagt, als tarwe meent te moeten belasten, hoewel hij nog 

 minder waard is dan gerst. 



Nog eenen staathuishoudkundigen invloed op de keus der te telen 

 gewassen moeten wij gedenken, het voorhanden zijn namelijk bij de 

 bouwlieden van genoegzaam geldelijk vermogen om de soms zware 

 uitschotten te bestrijden, die de teelt van het eene of andere gewas 

 vereischt. Wel wordt hierin , bij zeer vele gewassen , wier teelt aan 

 sommige streken verbonden is , tegemoet gekomen door het verleenen ' 

 van crediet aan de bewerkers van den akker, tot dat het verkoopen 

 van den oogst hun veroorlooft de pacht en overige voorschotten te 

 voldoen, maar het kapitaal moet er zijn; is 't niet bij den bewerker, 

 dan bij degenen die het crediet verleenen. Het betalen van een 

 bunder gronds , met tabak b. v. , vereischt te Nijkerk op de Veluwe 

 eene som van f 450. grootendeels in de maanden April en Mei 

 uit te geven. Eerst in het volgende voorjaar, gewoonlijk, kan men 

 daar voor den oogst eene som van/* 600 bedingen, zoodat er wel de 

 aanzienlijke winst van /"ISO van het bunder behaald wordt, maar 

 de een of ander het uitschot van ƒ450 moet hebben geleden. 



Eenen zeer grooten invloed oefent de mode uit, wanneer men 

 met dien naam de eene of andere toevallige oorzaak bestempelen 

 wil, die het telen van een gewas aan eene bepaalde plaats ver- 

 bonden heeft; eene oorzaak die noch in de staathuishoudkundige 

 omstandigheden , noch in de luchtsgesteldheid , noch in den bodem , 

 noch in eene andere der door ons te behandelen invloeden ligt, 

 maar welke de landbouwers nopen om zich tot de keus van het een 

 of ander gewas te bepalen. Wat is 't anders dan grillige mode, dat Zee- 

 land en de Zuidhollandsche eilanden alleen meekrap telen, Gronin- 

 gen en Vriesland alleen cichorei , Gelderland en Utrecht alleen tabak , 

 de Alblasserwaard genoegzaam alleen hennep. Noordholland alleen 



