— 188 — 



kwade koppen bestempelde, en die onze zoo hoogstweldadige vlas- 

 teelt met eenen geheelen ondergang bedreigde, tot dat men de oorzaak, 

 en daarmede tevens het middel van herstel, aanwees. Zoo wordt, 

 nu tegenwoordig, de mangelwortel in Eransch-Vlaanderen bedreigd 

 en daarmede de suikerfabrieken , waarin duizenden aldaar hun bestaan 

 vinden. Ook aan het overmatig en aanhoudend op denzelfden akker 

 telen van dat gewas, wordt dat kwaad toegeschreven. 



In het algemeen dulden de planten een terugkomen op denzelfden 

 grond, zonder tusschen teelt van andere planten, niet. Klaver, zeggen 

 de Vlamingen , heeft zeven jaren noodig, om te vergeten, dat hij op 

 eenen akker gestaan heeft. Getralied vlas, een vlas dat door ge- 

 weldig mesten tot eene verbazende ontwikkeling gebragt wordt, 

 kan, volgens diezelfde wakkere landbouwers, slechts eenmaal in zijn 

 leven, door den boer op denzelfden grond worden geteeld. Ja zelfs 

 de boomen , wanneer deze zich zelven zaaijen, gehoorzamen aan deze 

 wet. In een eikenbosch zullen berken , esschen , sprakelhout en sparren 

 opslaan, in een bosch van dennen of mastpijnen , eiken en beuken; 

 maar nimmer zal men eiken onder eiken, beuken onder beuken of 

 dennen onder dennen zien opgroeijen. Eveneens is het aan telers 

 van vruchtboomen welbekend, dat men geene jonge pruim moet 

 zetten op eene plaats waar eene pruim gestaan heeft, terwijl daar 

 echter een appel welig tieren zal. 



De hoofdoorzaak van dit verschijnsel ligt zonder twijfel daarin , 

 dat de plantensoorten verschillende stoffen uit den grond putten, en 

 dat daar waar eene soort welig gegroeid heeft, er natuurlijk minder 

 van de voor haar ontontbeerlijke stoffen voorhanden zullen zijn , voor 

 de tweede plant van dezelfde soort, welke onmiddelijk na de eerste op 

 die plek komt te staan. Maar geheel en al verklaart zulks deze oor- 

 zaak toch niet, want dan zou men door bemesten , dat is door het ver- 

 leenen aan den gronld van de ontbrekende stoff'en, daarin kunnen 

 voorzien, gelijk toch geenszins bij alle planten het geval is. Doch 

 voor den landbouwer is het genoeg dat hij het verschijnsel kent, 

 dat hij naauwkeurig weet, welke planteii gaarne, welke ongaarne 

 of in het geheel niet na elkander willen groeijen, ten einde zich 

 daarnaar te regelen in de wijze, waarop hij zijne gewassen elkander 



