— 142 — 



schenheugen geeiien mest ontvangen hebbende, evenwel, slechts 

 door braken, zeer rijke oogsten afwerpen. 



Nu zijn wij van zelf op het braken te regt gekomen. Bij het 

 braken of zomervagen , laat men den akker gedurende den winter en 

 het daarop volgende voorjaar liggen, maar ploegt en herploegt hem. 

 Uit het zoo even gezegde is het nu blijkbaar, waarom het braken 

 vooral, hier te lande uitsluitend alleen, op de kleigronden plaats 

 vindt. Bij dezen namelijk is een voornaam gedeelte van het planten- 

 voedsel voorhanden , en vereischt slechts bereiding door inwerking 

 van lucht en water, terwijl bij de zandgronden dat voedsel hoofd- 

 zakelijk door den mest moet worden aangebragt. Die scheikundige 

 handeling van braken geschiedt alzoo met een veel hooger doel dan 

 alleen om den grond los te maken , en men ontziet daaraan dan ook 

 geene moeite. Mest wordt er dus uitgespaard, maar daarentegen is 

 minstens vijfmaal ploegen in zware kleigronden, en een keer of drie 

 eggen , met drie en vier paarden , voorwaar geene kleinigheid. 



De boer ploegt vervolgens ook om den mest, welken hij op den 

 akker gebragt heeft, met den bouwgrond te vermengen. Dit behoeft 

 geene nadere beschouwing, maar dat hij ploegt en egt ten einde de 

 onkruidplanten te dooden, die altijd en op alle akkers, zelfs op de 

 zorgvuldigst behandelde, opslaan, verdient nog dat wij er even bij 

 stilstaan. Yan waar komt toch al dat onkruid? is de dagelijksche 

 uitroep van den landman, vooral van diegenen, zoo als er velen zijn, 

 welke zich maar niet overtuigen kunnen dat alle planten , althans 

 de zoogenaamde onkruidplanten uit zaad ontstaan; dat vele zaden, 

 vooral degene, welke olie bevatten, zeer lang hun kiemvermogen 

 bewaren, gedurende jaren onder den grond bedolven kunnen blijven , 

 doch, zoodra zij weder aan de oppervlakte komen, ontkiemen en welig 

 opschieten ; dat andere , gelijk die der distels, van vleugeltjes voorzien 

 zijn en tot rijpheid gekomen door den wind heinde en ver worden 

 uitgezaaid, zoodat eenige distelplanten iïi staat zijn om een geheel 

 veld te bezaaijen; dat vele onkruidplanten, zoo als de welbekende 

 vogelvoet , zich onder de zoraergewassen ontwikkelen, nadat die reeds 

 te groot zijn om gewied of geschoffeld te kunnen worden en rijp 

 zaad uitstrooijen , voordat de oogst begint; dat zeer veel onkruidzaad 



