— 1-1.0 — 



Nog herkent echter zijn blik de verspreide overblijfselen van de 

 vroegere groote bosschen in het Haagsche bosch, den Alkmaarder- 

 en Haarlemmerhout. Hij ziet witte van haemstede, aan het hoofd 

 zijner dappere Kenneraers en Westvriezen, de poort van Haarlem 

 uittrekken, om Holland van de Vlamingers te verlossen, en hoort 

 hun triomfgeschal, toen zij als overwinnaars terugkeeren. Doch een 

 vreedzamer tafereel volgt hierop. Een man, gekleed in de deftige 

 kleederdragt van het begin der vijftiende eeuw, dwaalt eenzaam in 

 de lanen van den Hout. Hij zet zich op eene bank onder de schaduw 

 van een' dier hooge boomen , en peinst. Wat zal de vrucht zijn van 

 zijn peinzen? Ziet, een lichtstraal verheldert op eens zijn voorhoofd, 

 eene gedachte is als een bliksemstraal door zijne ziel gevlogen. Hij snelt 

 naar zijne woning om die gedachte tot wezenlijkheid te brengen, — en 

 de kunst is gevonden , die weldra magtiger zal worden dan het zwaard , 

 waardoor alles wat de menschelijke geest eenmaal goeds en groots heeft 

 gewrocht, den tand des tijds kan trotseren, en liet geheele menschdom ^ 

 sneller voortgaan op het pad ter volmaking. Voorwaar het oogen blik, 

 toen LOUUENs coster de drukkunst uitvond, was het gewigtigste 

 oo^enblik der nieuwere Ëreschiedenis. De wandelaar staat even stil 

 bij het gedenkteeken , dat de plek moet aanwijzen, waar cosïek eens 

 zoude gezeten hebben ; een gedenkteeken dat men teregt onopgesmukt 

 mao- noemen. Hij vervolgt zijnen weg en komt eindelijk in de uit 

 hooge zware lindeboomen bestaande laan , welke aan de eene zijde 

 den zoom van den Hout vormt, en waaraan men den naam van de 

 Spanjaardslaan heeft gegeven. Die naam is voldoende, om nieuwe 

 beelden op te roepen, maar geene vreedzame, geene die hart en 

 creest verheffen, want in het voor Haarlem zoo rampvolle jaar 

 1572, toen de krijgsknechten van alva den Hout uitroeiden, 

 om zich van brandstof te voorzien, bleef alleen de laan, die thans 

 nof den beteekenisvollen naam van hunnen landaard voert, on- 

 ceschonden. Die boomen, thans derhalve weinig minder en mo- 

 gelijk zelfs meer dan drie eeuwen oud, waren de zwijgende getui- 

 gen van den feilen kamp, waarin Haarlem eindelijk bezwijken 

 moest, doch om uit zijne puinhoopen , even als de Phenix uit de 

 asch, later de vrijheid te doen verrijzen. Onder het lommer dier 



o 



b 



