— ICA — 



teren tijd der middeleeuwen veel is gewijzigd geworden; zeker echter 

 is het dat de middelen, die men toen tot zijn gebruik had, om 

 dienaangaande tot eenige zekerheid te geraken, zeer onvoldoende 

 waren; het was aan de 17^ eeuw voorbehouden , daarover, zoowel 

 als over eene menigte andere zaken, meer licht te verspreiden. 

 De uitvinding der verrekijkers in 1608 door jacob admaansz. , 

 bijgenaamd metius te Alkmaar, en nagenoeg te gelijker tijd door jo- 

 HANNEs i.ippERsHEY te Middelburg, gaf het eerst middelen aan de 

 hand, om de hemelligchamen naauwkeuriger waar te nemen. Drieja- 

 ren later ontdekte pabricius, een Oostfries , op de zonneschijf zwarte 

 vlekken, omstreeks denzelfden tijd dat door den grooten gaijlei de- 

 zelfdeontdekking gedaan werd ; FABiiicius schijnt echter de eerste ge- 

 weest te zijn, die zijne ontdekking bekend maakte (zie PI. II Fig. 1). 

 Hij merkte daarbij op , dat deze vlekken zoowel hare plaats op de zon , 

 als hare gedaante en snelheid van beweging, schenen te veranderen, 

 naarmate zij digter bij den rand der zonneschijf kwamen. Galilei, 

 FABUicius en vele anderen met hen hielden het er voor, dat deze 

 vlekken zich op de zon zelve bevonden , en dat hare verplaatsing 

 alleen moest worden toegeschreven aan eene ronddraaijende beweging 

 der zon. Hunne berekeningen gaven hun voor den omwentelingstijd 

 der zon om hare as ruim 25 dagen. Dat echter niet allen die meening 

 deelden , blijkt onder anderen uit hetgeen in 1620 door den Canonicus 

 ïARDE en in 1633 door mauperïuis geschreven werd, welke beiden ze 

 hielden voor ligchamen, die zich even als de planeten om de zon 

 bewegen. De eerste gaf aan deze onderstelde planetarische ligchamen 

 den naam van Bourionsche manen, naar het in Frankrijk regerende 

 stamhuis, terwijl maupektuis ze OostenrijJcscIie sterren noemde. Als 

 een bewijs van de zonderlinge gronden, in die tijden door sommigen 

 voor hunne beweringen bijgebragt, kan de uitdrukking van takde 

 gelden, die meende, dat die vlekken zich daarom niet op de zon zelve 

 bevonden, "omdat het oog der wereld geene oogziekte kan hebben." 

 In de eerste tijden na de ontdekking was de waarneming der 

 zonnevlekken uiterst moeijelijk, daar men toen nog niet van ge- 

 kleurde glazen gebruik maakte, welke de te groote sterkte van het 

 licht der zon voor den waarnemer konden matigen ; men kon toen 



