— 194 — 



de grootste als van de kleinste werktuigen, van het stoomwerktuig 

 af, dat de krachten van eenige honderd paarden in zich vereenigt, 

 tot de dunne veer toe, welke de raderen van onze zakuurwerken 

 in beweging brengt. Daar vindt hij het koper, dat in hardheid en 

 moeijelijke smeltbaarheid voor het ijzer onderdoet, maar het in 

 duurzaamheid overtreft; het zink, het lood, het tin, die allen door 

 hunne bijzondere eigenschappen voor zekere doeleinden boven an- 

 dere metalen geschikt zijn ; de om hunne onveranderlijkheid aan 

 de lucht zoogenaamde edele metalen, het zilver, het goud, welke 

 juist daarom sedert overoude tijden als de meest gepaste stoften 

 zijn beschouwd, om daaruit het geld te vervaardigen, het overal, 

 waar beschaving heerscht, gangbare ruilmiddel des handels; verder 

 het platina, dat uitmunt door zijn weerstand biedend vermogen 

 aan het vuur en aan schier alle stoften , waarmede het in aanraking 

 komt, en nog menig ander metaal, gelijk het nickel, het kobalt, 

 het spiesglansmetaal enz., die op verschillende wijzen tot het gerijf 

 en het nut des menschen worden aangewend. 



Het is echter geenszins alleen om de metalen, dat de mensch 

 in de ingewanden der aarde nederdaalt. Hij treft daar ook de op- 

 eengestapelde overblijfselen eener vroegere plantenwereld aan. Het 

 zijn de steenkolen, die, met het ijzer, voorzeker de gewigtigste 

 onder de delfstoften zijn; want zij zijn het waarin de levend ma- 

 kende kracht huisvest, waardoor het doode metaal als het ware een 

 bezield wezen wordt, dat met gehoorzame gedweeheid en onweer- 

 staanbare kracht de opgelegde taak afwerkt, hetzij deze bestaat in 

 het volbrengen van eenen arbeid , die de krachten van menschen 

 en van de hem onderschikte dieren , zelfs in de grootste getallen 

 vereenigd, te boven gaat, of in het met vogelsnelheid vervoeren 

 van reizigers en goederen , waardoor de afstanden verkort en het 

 werkelijke leven des menschen verlengd worden. 



Doch reeds aan de oppervlakte der aarde treft de mensch velerlei 

 delfstoften aan , waarvan hij , door nood en ondervinding geleerd , 

 een uitgebreid nut trekt. De klei, van welks grovere soorten onze 

 tio-chelsteenen en pannen gebakken worden , terwijl de fijnere die- 

 nen tot vervaardiging van allerlei porselein en aardewerk; het zand, 



