— 195 — 



dat zamengesmolten met de uit asch van planten verkregene potasch 

 het ons zoo onmisbaar geworden glas levert ; de rotsen , wier ge- 

 steenten naar elders vervoerd, als prachtige gebouwen en sierlijke 

 gedenkteekenen weder verrijzen, of wel gebruikt worden tot het 

 fijn malen van ons koorn, tot plaveisel der straten, als leijen tot 

 bedekking der daken of om op te schrijven, als lithographische 

 steen , om afbeeldingen te vermenigvuldigen. Doch waar zouden wij 

 eindigen, indien wij hier alle de nuttige doeleinden wilden optel- 

 ten, waartoe de delfstoffen door den mensch zijn aangewend! De 

 lezer vuile zelf deze gebrekkige optelling aan. Voegen wij er 

 slechts nog bij , dat zonder die zoogenaamde doode stoffen geen 

 leven, noch van planten noch van dieren op deze aarde mogelijk 

 zoude zijn, en elk stemt het mij voorzeker toe, dat hunne kennis 

 voor ieder, die aanspraak maakt op algemeene beschaving, inder- 

 daad van gewigt is te achten. 



Wij mogen in deze bladen weldra van eene bevoegde hand een 

 overzigt te gemoet zien van de handelwijzen door den mensch ge- 

 bezigd, om de meest gebruikelijke delfstoffen, hetzij deze nabij de 

 oppervlakte of op groote diepten gelegen zijn, uit hunne ligplaats 

 te voorschijn te brengen en voor verder vervoer geschikt te ma- 

 ken. Wij zullen onder zijn geleide afdalen in die duistere holen, 

 waar de mijnwerker zijn zoo nuttig maar tevens moeite- en gevaar- 

 vol leven slijt. Doch alvorens dien togt te aanvaarden, acht ik 

 het niet ongepast eene schets te geven van de delfstoffen in het 

 algemeen, die de korst zamenstellen der planeet, welke onze woon- 

 plaats is. Die schets zal slechts zeer oppervlakkig zijn, en later 

 zullen wij gelegenheid vinden, om bij elk der daarin behandelde 

 onderwerpen uitvoeriger stil te staan; doch zij zal, vertrouw ik, 

 voldoende wezen, om eenig, zij het dan ook een flaauw en onvol- 

 ledig denkbeeld te geven van de wijze, hoe de delfstoffen in dien 

 toestand gekomen zijn, waarin wij hen thans vinden. 



Wij kennen van den door ons bewoonden aardbol slechts de al- 

 lerbuitenste korst. Hoe diep men ook op sommige piinten daarin 

 moge zijn doorgedrongen , die diepte verdwijnt schier , wanneer wij 



