— 197 — 



spronkelijk in gesmolten , of althans weeken toestand veikeerende 

 klomp, die zich tevens met snelheid om eene as ronddraait, moest 

 aannemen. En daar nu uit den aard der stoflen , welke dien bol 

 zamenstellen , volgt, dat zij alleen door zeer groote hitte in dien 

 vloeibaren staat kunnen gebragt zijn , zoo leidt men daaruit teregt 

 af, dat er eenmaal een tijd is geweest, dat de geheele aarde een 

 witgloeijende kogel was, waarvan de oppervlakte eerst na het ver- 

 loop van vele duizende eeuwen , door de uitstraling van warmte in 

 de ruimte, genoegzaam werd afgekoeld, om de allerbuitenste lagen 

 tot eene vaste korst te doen stollen , terwijl de inwendige kern 

 nog steeds de oorspronkelijke warmte behield. 



Er vloeit hieruit nog eene andere gevolgtrekking voort, namelijk, 

 dat gedurende dien eersten gloeijenden toestand onzer planeet, er 

 zich nergens water aan hare oppervlakte bevond. Noch de zee noch 

 de daarin uitstroomende rivieren bestonden toen , maar al het water 

 maakte als damp een bestanddeel uit van den dampkring. Eerst 

 nadat de buitenste korst zich allengs hier en daar tot beneden het 

 kookpunt van water had afgekoeld, kon dat water zich op die 

 plaatsen verdigten, en vormden zich de eerste beginselen der zee. 

 Dit kon echter niet geschieden , zonder dat het water liier en daar 

 in de spleten doordrong, die bij de bekoeling ontstaan waren, en 

 met de inwendige gloeijende massa in aanraking kwam. Ik laat 

 het aan de verbeelding der lezers over zich het tafereel voor oogen 

 te stellen van de geweldige omkeeringen , die hiervan het gevolg 

 moesten zijn, van dien strijd tnsschen het water en het vuur, toen 

 voor het eerst de stoom zijne reuzenkrachten inspande, en higr 

 bergen deed verrijzen, terwijl ginds dalen zich vormden, die de 

 vergaarbakken voor het water werden. 



Uit het gezegde blijkt reeds, dat er twee hoofdoorzaken zijn, 

 waaraan de vervormingen, welke de oppervlakte van onzen aardbol 

 ondergaan heeft, moeten worden toegeschreven. Zij zijn: de invloed 

 der aardwarmte en de werking des waters. Doch later, toen de 

 aarde de woonplaats werd van levende wezens, van planten en 

 dieren, voegde zich daarbij nog eene derde, die, ofschoon wel is 

 waar veel zwakker, toch groote uitwerkselen heeft teweeg gebragt. 



