— 201 — 



aardkorst eeuen weg naar buiten hebben gebaand. Doch voor het 

 hier beoogde doel moge deze algemeene voorstelling, hoe gebrekkig 

 en onvolledig ook, voldoende zijn. 



De rijzing en daling van de verschillende gedeelten onzer aard- 

 korst moesten echter nog een ander gevolg hebben. Wanneer wij 

 bedenken , dat bergen , die thans vele duizende voeten hoog zijn , 

 blijkens de daarop gevonden overblijfselen van zeedieren, vroeger 

 onder de zee bedolven waren , en dat eene en dezelfde landstreek 

 herhaalde malen boven het oppervlak der zee gerezen is en even 

 vaak weder daaronder gedaald , — iets dat almede bewezen wordt door 

 den aard der daarin bevatte overblijfselen van dieren en planten, — 

 dan wordt het ons duidelijk, hoe die bewegingen, dan eens snel, 

 dan weder langzaam, maar altijd met on wederstaanbare kracht plaats 

 grijpende, de reeds vast geworden gesteenten in allerlei rigtingen 

 hebben doen splijten, zoo zelfs, dat men veilig beweren kan, dat 

 men nergens eene rots zal vinden , waaruit een teerling zoude kun- 

 nen gehouwen worden van eenige weinige ellen in doormeter, die 

 geheel uit gelijksoortige stof bestaat. Die spleten hebben zich ech- 

 ter later weder gevuld, en het is bepaaldelijk daarin, dat men de 

 meeste metaalertsen aantreft, in welk geval zij den naam van erts- 

 aderen of ertsgangen , en het omringende gesteente dien van gang- 

 gesteente voert. 



De breedte dier gangen bedraagt gewoonlijk van een halve tot 

 twee Ned. ellen, soms echter ni^rkelijk meer. Ook zijn zij niet 

 overal even breed, maar plaatselijk vernaauwd en verwijd. Wat 

 hunne lengte betreft, zoo kent men ertsgangen, die tot over eene 

 lengte van 600 en zelfs van 800 ellen vervolgd zijn, maar in het 

 algemeen kan men zeggen, dat hunne onderste grenzen nog ' ge- 

 heel onbekend zijn, en dat zij zich tot eene ondoorgrondelijke 

 diepte schijnen voort te zetten. Hun loop is in de meeste gevallen 

 schuins naar boven, zoodat zij eenen hoek van 60° — 80° met den 

 horizon maken. Zelden zijn zij geheel loodregt, nog veel zeldzamer 

 horizontaal. Ook is hun loop dikwerf afgebroken, en wordt het 

 gesteente in andere rigtingen doorkruist door andere ertsgangen. Elk 



