— 228 — 



van de steenkolen , het steenzout , de bouwsteenen , enz. welke mede eene 

 hoogst aanzienlijke som uitmaakt; alleen in Engeland leveren toch 

 de steenkolenmijnen eene waarde van 108 millioen gulden 's jaars 

 ter plaatse der voortbrenging op, en verschaffen aan 118000 

 menschen werk. Leon faifchek. schat de opbrengst van het goud 

 in 1852 op 300 en van het zilver op 125 millioen gulden. 



In de boven aangehaalde schets werd ons aangetoond, op welke 

 wijze de verschillende metaalertsen de kloven of spleten in de vaste 

 korst der aarde vullen; hoe de steenkolen, zandsteenen, enz. daarop 

 in lagen afgezet zijn, die oorspronkelijk eene horizontale ligging 

 hadden, maar somtijds uit dien stand, door de groote verande- 

 ringen, waaraan onze aardbol is blootgesteld geweest, zijn geraakt. 

 De gangen , waarin de metaalertsen aangetroffen worden , vereenigen 

 zich dikwijls en scheiden zich weder, en vormen als het ware een 

 net van aderen in de korst der aarde, of worden even als de steen- 

 kolenlagen plotseling afgebroken , om op eenigen afstand weder hooger 

 of lager te voorschijn te komen. 



De mineralen komen ook in klompen of blokken in de bergge- 

 steenten besloten voor, zoo als met vele ertsen, de steenkolen, het 

 steenzout, enz. het geval is; deze blokken zijn van zeer verschillende 

 grootte. Zoo is b. v. te Traversella in Piémont een ijzerertsblok van 

 500 el breedte en 400 el dikte, en in Zweden blokken van nog grootere 

 dikte; andere blokken zijn daarentegen na weinige jaren bewerking 

 uitgeput. 



De metalen komen zelden zuiver in de aarde voor, maar met 

 zwavel, verschillende zuren, enz. scheikundig verbonden, of met 

 andere stoffen, alskwartz, vloeispaath, zwaarspaath , enz. , vermengd, 

 welke stoffen de gang-gesteenten genoemd worden, dat zijn de steenen, 

 welke met de erts da gangen of aderen in het rotsgesteente vullen. 



Een gang wordt ertsgang genoemd, wanneer het metaal er in zulk 

 eene hoeveelheid wordt aangetroffen, dat de gang met voordeel kan 

 ontgonnen worden ; dit hangt natuurlijk geheel van plaatselijke om- 

 standigheden af, als de daggelden der mijnwerkers, de prijs der 

 brandstoffen, de toestand der wegen of vervoermiddelen naar de 



