— 230 — 



ader vóór 220 jaar door eenen Indiaan ontdekt, die een groot vuur 

 op eene woeste plaats had aangelegd, en den volgenden dag liet 

 gesmolten zilver tusschen de asch zag liggen ; aldaar werd eene mijn 

 geopend, welke nu nog bewerkt wordt. 



Nadat men het mineraal gevonden heeft, en bekend is geworden 

 met de wijze, waarop het in den bodem voorkomt, bepaalt men, of 

 de bewerking met van boven opene groeven of door onderaardsche 

 werken moet geschieden. 



Voordat wij die werken beschrijven, willen wij kortelijk nagaan, 

 door welke middelen de mijnwerkers de mineralen uitbouwen of 

 losmaken. Deze middelen verschillen naar de vastheid en den za- 

 menhang van het te bewerken gesteente. De steenkolen , het steenzout , 

 de dakleijen, sommige kalk- en zandsteenen, enz. kunnen met pik - 

 houweelen, beitels, breekijzers en puntige hamers losgemaakt worden ; 

 bij het raarmer, sommige ertshoudende aderen , bruinijzersteen , harde 

 zandsteenen , enz. moet men veelal buskruid gebruiken ; en er zijn 

 zulke vaste en zamenhangende steensoorten , als b. v. het erts hou- 

 dend kwartz , dat men deze eerst moet verhitten om ze daarna te 

 kunnen loshouwen of door buskruid te doen springen. 



De mijnwerkers-gereedschappen moeten van de beste hoedanigheid 

 zijn , en vereischen nog dikwijls herstellingen en vernieuwingen. 



De mijnwerker maakt eerst van onderen eene kloof of groef in het 

 gesteente, waartoe hij zoo mogelijk de minst harde gedeelten uitkiest ; 

 daardoor wordt het daarboven gelegen gedeelte als het ware han- 

 gende, en dit verder, door ijzeren wiggen of scherpe ijzers in hooger 

 gelegen spleten te drijven, of door buskruid, losgemaakt. 



In van boven opene groeven voor bouwsteenen , alwaar het van 

 belang is groote stukken te verkrijgen , wordt het stuk steen , 

 hetwelk men wil uitbouwen , door het inhakken van groeven aan 

 alle zijden op ééne na van het omringende gesteente gescheiden, en 

 verder door wiggen of buskruid losgemaakt. Men gebruikt hiertoe 

 ook wel drooge houten wiggen, welke in de spleten der steenen 

 gedreven en daarna nat gemaakt worden , waardoor zij zich uit- 

 zetten en den steen doen splijten. 



Vroeger gebruikte men bij de mijnwerken het vuur; men verhitte 



