— 259 — 



De kabel of ketting wordt opgetrokken hetzij door middel van 

 een gewoon windas door menschen bewogen, of door het touw op 

 schijven te winden, welke den vorm hebben van twee afgeknotte 

 kegels (fig. 8.) met de grondvlakken op elkander geplaatst. Om 

 den eenen kegel wordt het touw opgewonden , waaraan de geladene 

 tonnen zijn bevestigd, van den anderen kegel wordt het touw met 

 de ledige tonnen afgerold. Deze schijven zijn kegelvormig, omdat 

 de last bij het opwinden van het touw vermindert, en de nederda- 

 lende last door het afwinden van het touw telkens vermeerdert, en 

 alzoo meer kracht op den anderen kegel uitoefent. De inrigtingmoet 

 zoo zijn, dat de aan te wenden kracht gedurende de geheele bewe- 

 ging zooveel mogelijk gelijk is. Dit werktuig wordt door paarden 

 of door stoom bewogen. 



In eene 498 el diepe steenkolenmijn, eene der diepste van Sun- 

 derland, worden de kolen in tonnen van plaatijzer opgetrokken; elke 

 ton weegt ledig 750 en geladen 1500 pond. De kabel wordt op eenen 

 trommel van 4,12 el middellijn gewonden, welke middellijn met den 

 opgerolden kabel 7 el is ; de beweging wordt door een stoorawerktuig 

 van 70 paardenkracht gegeven. — Bij diepe mijnen is het gewigt van 

 het touw, in verhouding tot den last welke opgetrokken kan worden, 

 zeer groot. In de kolenmijnen van het Departement du JNTord in Frank- 

 rijk rekent men, dat bij een 400 el diepen put het gewigt van den 

 kabel 2000, dat van de lading 750 en van de ton 250 pond is; daar 

 nu het gewigt van de ton buiten rekening kan gelaten worden, omdat 

 de nederdalende evenwigt met denaar boven gaande maakt, zoo moet bij 

 het begin der beweging, 2750 pond opgetrokken worden , om 750 pond , 

 dat is slechts ruim een vierde, nuttigen last naar boven te brengen. 



Om in de putten neder te dalen , of daaruit op te stijgen , ge- 

 bruikt men in sommige mijnen ijzeren of houten ladders, in an- 

 dere worden de mijnwerkers in tonnen of wagens nedergelaten en 

 opgetrokken, of zitten zij op zoogenaamde knechten, — dat zijn 

 aan den kabel vastgemaakte lederen riemen , waarvan de een dient 

 om op te zitten, de andere om met den rug tegen te leunen. Bij 

 het nederdalen moet men voorzigtig zijn en zorg dragen, dat de 

 kabel niet te zwaar belast worde en men niet aan het gesteente of 



