— 284 — 



op de pink der linkerhand van zijnen buurman ter regter zijde rust. 

 Na eenen korteren of langeren tijd, begint er beweging in de 

 tafel te komen; dan begint zij te draaijen, zich van hare plaatste 

 bewegen enz., en dat wel op zulk eene wijze en in die rigting, 

 als haar door een der medewerkers of der toeschouwers geboden wordt. 

 Nog verwonderlijker is de zoogenaamde iafelspraak, waarbij de tafel , 

 door middel van op- en nedergaande bewegingen, door hlopj)en, 

 zekere getallen opgeeft, waarnaar gevraagd wordt, ofwel, door zich 

 al of niet te buigen op de gedane vragen, ja of neen antwoordt. 

 Men kan dit alles uitvoerig vinden in de berigten aangaande den 

 tafeldans, die hetzij afzonderlijk, hetzij in tijdschriften, in grooten 

 getale het licht zien. l) 



Dat deze en dergelijke verschijnselen werkelijk plaats hebben, 

 daaraan twijfelt thans wel niemand meer, hoe vreemd en ongeloofe- 

 lijk hem zulks in 't eerst ook in de ooren geklonken moge hebben. 

 Het is te denken, dat von humboldt, dubois-reymond , en wie 

 zich in den beginne ook meer van het geven eeuer verklaring van 

 dit verschijnsel afmaakten, door stoutelijk het feit zelf te loochenen , 

 thans daaromtrent wel tot andere gedachten gekomen zullen zijn. 

 In het voorbijgaan zij gezegd , dat zulk een uit de hoogte verwerpen 

 van nieuwe en vreemdluidende daadzaken altijd meer kwaad dan goed 

 doet; want indien later de waarheid dier daadzaken toch blijkt, dan 

 neemt het algemeen liever de onzinnigste verkJaringen aan, dan 

 dat het verder gehoor zoude geven aan hen, die zich eenmaal zulk 

 een blijkbaar voorbarig en valsch oordeel veroorloofden. 



Vraagt men nu, hoe de tafeldans wordt voortgebragt , dan ant- 

 woord ik, dat de geheele zaak, naar mijne overtuiging, te huis behoort 

 op het gebied van het Mesmerisme of Hypnotisme , bepaaldelijk op 

 dat der zoogenaamde electro-biologie. Het hypnotisme, waardoor alle 

 verschijnselen van het zoogenaamd dierlij k-magnetisme en der electro- 



1) B. V. in het werkje van Dr. c. h. schauenburg, privaatdocent te Bonn, ge- 

 titeld: Tafeldansen Tafelspraak, — waarvan gezegd is, dat het dp blijken draagt van ge- 

 schreven te zijn door iemand , die door zijne verregaande zucht om iets wonderlijks te 

 zien en aan het licht te brengen , geheelenal de noodige onbevangenheid van oordeel 

 mist, om hetgeen hij ziet wel waar te nemen en behoorlijk te duiden. 



