— 29a — 



eii kunnen gemakkelijk, door mechanische bewerking, weder van 

 elkaar gescheiden worden. Men neme b. v. eenen magneet, en roere, 

 om zoo te zeggen, het mengsel met een der polen of met beiden om, 

 dan zal het ijzervijlsel wél, de zwavel niet daardoor aangetrokken 

 worden, — het eerste zich dus aan den magneet hechten, het tweede 

 blijven liggen. Maar als men het mengsel sterk verhit, dan verbinden 

 zich het ijzer en de zwavel scheikundig met elkander en vormen een 

 geheel nieuw Ugchaam, dat in alle eigenschappen bijna verschillend 

 is van de stoflen, door wier vereeniging het gevormd is, dat ook, 

 geheel gevormd, in de natuur voorkomt en dan ijzerpyriet of zwavel- 

 ijzer wordt geheeten. Neemt men hiertoe 3 gewigtsdeelen ijzervijlsel 

 en 3 deelen bloem van zwavel (zwavel die door eene bijzondere 

 bewerking tot zeer fijn poeder is gebragt) , en bevochtigt men dit 

 mengsel met één deel water, dan wordt de proefneming nog belang- 

 rijker. Dan behoeft men namelijk dit slechts op eene warme plaats 

 te stellen, om te zien, dat de scheikundige werking begint, en er 

 enkel daardoor trapsgewijze eene zoo groote warmte ontwikkeld wordt, 

 dat al het bijgevoegde water verdampt, ja zelfs dat, als men het 

 mengsel zoodanig bedekt heeft dat de warmte, om zoo te zeggen, 

 daarin blijft en zich dus daarin ophoopen moet, alles gloeijend wordt. 

 Volkomen hetzelfde nu geschiedt bij de verbranding, zoo als wij 

 die tot verwarming gebruiken. Ook daarbij zijn steeds twee stoflen 

 voorhanden, die zich met elkander scheikundig verbinden. De eene 

 is de brandstof, hout, turf, steenkolen en dergelijke, de andere is 

 eene gassoort, zuurstof, oxygenmm genaamd, die met eene andere, 

 de stikstof, vermengd, onze dam pkringslucht uitmaakt. Deze laatste 

 is overal in ruime hoeveelheid voorhanden; slechts de brandstof be- 

 hoeft dus door ons opzettelijk te worden bijeengebragt, en daaraan 

 gelegenheid gegeven te worden, om zich met de zuurstof te ver- 

 binden. Waarin dit gelegenheid geven bestaat, weet iedereen: wij 

 moeten een gedeelte der brandstof vooraf tot eenen zekeren graad 

 verwarmen. Is dit geschied, en begint dus dit gedeelte zich met de 

 zuurstof te verbinden , — in de gewone taal gesproken, te branden, — 

 dan wordt daardoor het overige trapsgewijze genoegzaam verwarmd, 

 om ook die verbinding te kunnen aangaan , om ook in brand te 



