— 297 — 



dau porselein en zestien malen beter dan aardewerk. Noemt men dus — 

 en niet ten onregte — de metalen goede gel'eiders, dan zouden de 

 beide laatstgenoemde stofl'en wel onder de slechte kunnen gerekend 

 worden; toch zal men dit woord wel niet in zijne volle kracht daarop 

 willen toepassen, als men weet, dat het hout weder vele malen slechter 

 geleidt dan aardewerk, en dat andere stoffen, die nog losser en ligter 

 zijn dan dit; — zoo als zijde, wol, enz. — nog verder in geleidend ver- 

 mogen van het hout afstaan, dan dit van de metalen. Vloeistoffen, als 

 water en lucht b. v., geleiden, wanneer men dit woord in den strikten 

 zin nemen wil, de warmte bijna even slecht als zijde en wol; de bewe- 

 gelijkheid harer deelen en het ligter worden en dus opstijgen van 

 het verwarmde in het koudere gedeelte, gelijk dit op bladz. 294 

 reeds is aangehaald, brengen echter eene vrij snelle verspreiding der 

 warmte in vloeistoffen te weeg. 



Als twee ligchamen met elkander in aanraking worden gebragt, 

 waarvan het eene veel warmer is dan het andere, dan grijpt er eene 

 warmte-mededeeling van het eene aan het andere plaats, waardoor zij 

 na eenigen tijd beide op denzelfden warmtegraad komen. Men be- 

 grijpt, dat deze toestand des te eerder zal worden bereikt , naarmate 

 zij elkander met eene grootere oppervlakte aanraken , en naarmate 

 beide, het warme zoowel als het koudere, betere geleiders zijn voor 

 de warmte; en even duidelijk is het, dat het eerste in denzelfden tijd 

 des te meer warmte aan het laatste zal afstaan , naarmate het verschil 

 van beider warmtegraad grooter is. 



Maar opdat de warmte zich op deze Avijze van het eene ligchaam 

 aan het andere mededeele, is het niet bepaald noodig, dat beide 

 elkander aanraken; die mededeeling geschiedt ook op eenen afstand , 

 want de warmte verspreidt zich door straling, even als het licht; 

 gelijk de warmte der zon, die alleen op deze wijze tot ons komt, 

 dit aantoont. Hierbij geldt, met de kleine wijziging, die iedereen 

 daarin ligtelijk maken kan, hetzelfde aangaande de voorwaarden tot 

 eene meer of minder snelle mededeeling , wat hierboven daarvan met 

 betrekking tot de aanraking gezegd is. Maar er komt in dit geval, 

 nevens den grooteren of kleineren afstand tusschen beide, die na- 

 tuurlijk hier ook in aanmerking moet worden genomen, nog eene 



Y 



