— 298 — 



omstandigheid bij, die evenzoo van grooten invloed is: de verschil- 

 lende aard der oppervlakte van beide ligchamen maakt deze namelijk , 

 het een tot het uitstralen, het ander tot het opnemen der warmte- 

 stralen meer of min geschikt. Ook hieromtrent wil ik alleen dat aanvoe- 

 ren, wat met betrekking tot het onderwerp dat hier behandeld wordt, 

 het belangrijkst is. De ligchamen dan zijn in het algemeen des te beter 

 tot het opnemen der warmtestralen, zoowel als tot het uitstralen 

 daarvan geschikt, naarmate, onder overigens gelijke omstandigheden, 

 hunne oppervlakten ruwer en donkerder van kleur zijn. Gewoon , ruw, 

 zwart plaatijzer straalt b. v. onder dezelfde omstandigheden bijna 

 tweemaal zooveel warmte uit, als het bekende blik, dat niets anders 

 is, dan plaatijzer met eene dunne, gladde laag tin bedekt. Vult men 

 dus twee bakjes met deksels, van gelijken vorm en grootte, maar 

 het eene van ruw zwart plaatijzer, het andere van blik gemaakt, 

 beide met kokend water en laat ze rustig staan, dan zal een na 

 korten tijd daarin gedompelde thermometer aantoonen, dat het eerste 

 bijna dubbel zooveel warmte door uitstraling verloren heeft, als het 

 laatste. Vult men ze in tegendeel beide met koud water en plaatst 

 ze op denzelfden afstand van een sterk verhit ligchaam of in den 

 zonneschijn, dan blijkt het op dezelfde wijze, dat het eerste dubbel 

 zooveel warmte als het laatste in denzelfden tijd opneemt. 



Uit alles, wat hierboven over de voortleiding der warmte gezegd 

 is, volgt nu van zelf, dat men de verhitte lucht, die van de bran- 

 dende stoflen in eene kagchel opstijgt, om haar voor dat zij in den 

 schoorsteen trekt, van hare warmte zooveel mogelijk teberooven, in 

 aanraking brengen moet met eene zoo groot mogelijke oppervlakte 

 van een ligchaam, dat de warmte gemakkelijk geleidt en daardoor, 

 zoowel als door den aard zijner oppervlakte, deze weder gereedelijk 

 aan de lucht in het te verwarmen vertrek afstaat. Gaan wij thans 

 de meest gebruikelijlje kagchel-inrigtingen achtereenvolgens na, om 

 te beslissen in hoeverre zij elk aan de verschillende vereischten, 

 die hieruit en uit het vroeger betrekkelijk de warmte-ontwikkeling 

 gezegde voortspruiten, kunnen gerekend worden te voldoen. 



