— 322 — 



Er zijn, onder die meer algemeene onderwerpen, eenige, die ons 

 van zoodanige wetten en wijze inrigtingen, — uitvloeisels, mag men 

 zeggen , van Gods wil zelven , — een helder begrip geven en daarom 

 zeer geschikt zijn, om behandeld te worden voor personen, die, 

 zonder natuurkundigen van beroep te zijn, zich echter gewend hebben, 

 om de natuur in het algemeen gade te slaan, en die hunne kennis in 

 dezen wenschen uit te breiden; onderwerpen, welke met verhevene 

 en belangrijke natuurwetten zoo naauw in verband staan, dat ook 

 een kundig natuurkenner ze gaarne in het geheugen terug roept, 

 even als men een heerlijk gedicht of schoone muziek, hoe bekend 

 ook, gaarne nog eens en bij herhaling wil hooren. 



Ik wil trachten de aandacht der lezers eenige oogenblikken op zulk 

 een algemeen-begrijpelijk, doch verheven , onderwerp te vestigen; om 

 den kundigen te herinneren aan de schoone bloemen, die zijnen weg 

 versieren, en den in dit vak minder kundigen opmerkzaam te maken op 

 enkele van die heerlijke wetten der natuur, welker schoonheid en wijze 

 bedoelingen hem, bij eenige opmerkzaamheid, dikwijls zullen in het oog 

 vallen, en alzoo ook voor hem nuttig en aangenaam zullen kunnen zijn. 



Ik bedoel eene beschouwing van het evenwigt inde natuur, ofeene 

 overweging der wijze, waarop elke werking in de natuur door eene 

 andere wordt bepaald en geregeld, zoodat eene overmaat van kracht, 

 die ligt tot nadeel zoude leiden, wordt tegengegaan , en de algemeene 

 orde alzoo op de beste wijze in de geheele schepping bewaard. 



Beschouwen wij dit in eenige voorname trekken , zonder on vol- 

 ledigheid aanspraak te maken , hetwelk bij een zoo véél omvattend 

 onderwerp ook bijkans tot het onmogelijke behoort. 



Wanneer wij de duizenderlei zoozeer uiteenloopen de bewegingen en 

 dikwijls geheel tegenstrijdige werkingen in de natuur gadeslaan; de 

 bewegingen der hemelligchamen , de vorming van onze aarde en de 

 werking van de daarin voorhandene stofien ; wanneer wij duizenden 

 en duizenden van planten en dieren zien ontstaan, volwassen worden, 

 afsterven en weder door andere gelijksoortige vervangen worden ; 

 wanneer wij deze , niettegenstaande het verschil van grond en luchtsge- 



