— 326 — 



door de terugkaatsing op rotsen, steenen en zand dikwijls eene on- 

 dragelijke hitte zoude geven , indien dezelfde warmte niet tevens haar 

 eigen geneesmiddel met zich voerde. Hoe meer toch de warmte, 

 daar aan de oppervlakte, stijgt, hoe meer de lucht door diezelfde 

 warmte zich uitzet , door die uitzetting ligter wordt en hierdoor naar 

 boven rijst, om van ter zijde door toestroomende koelere luchtlagen 

 vervangen te worden. In de hoogere streken , bij verminderde warmte, 

 herneemt de aantrekkingskracht hare regten en naderen de lucht- 

 deeltjes elkander weder; de lucht wordt zoo zwaarder, en inzonder- 

 heid tegen den avond daalt de eerst opgestegen lucht weder tot de 

 aarde , haar van de hitte des dags verfrisscheude , en dit niet alleen 

 door haren dan minderen warmtegraad, maar ook doordien zij, 

 opstijgende, vochtdeelen had medegevoerd, die, tegen den avond 

 nederzinkende, en zich op aardsche koel geworden voorwerpen vast- 

 hechtende, den dauw vormen, voor allen plantengroei, vooral in dorre 

 streken, van zoo gezegenden invloed. 



Het verdient hierbij hoogelijk onze aandacht, dat, hoe heeter de 

 dag was , hoe meer de gewassen alzoo gevaar liepen door uitdrooging 

 schade te lijden, des te overvloediger in den regel de dauw zijn zal. 

 Er zijn heete landstreken , enkele deelen van Peru b. v. , waar bijna 

 geen regen valt, en de planten alzoo alleen door den dauw in het 

 leven worden gehouden. — Als het weder koud is , 's winters b. v. 

 bij ons, valt er geen dauw, die dan ook niet noodig is. 



Door de verwarming stijgen dampen uit het water en uit de vochtige 

 aarde omhoog; en niet alleen hieruit, maar in nog veel grootere mate 

 uit de planten. Deze laatste zouden ligtelijk verschroeijen , indien 

 er niet, behalve het zoo straks gemelde omtrent de opstijging der 

 verwarmde luchtlagen, nog eene andere eenvoudige, maar zeer doel- 

 treffende wet bestond, waardoor de overmatige werking der warmte 

 in evenwigt wordt gehouden; deze namelijk, dat, bij de verandering 

 van een vast in een vloeibaar en van een vloeibaar in een lucht- 

 vormig ligchaam, de warmte, zoo als men zegt, gebonden wordt. 

 Hoe meer nu de hitte stijgt, des te meer wasemen de planten uit, 

 en daar, volgens de opgegevene wet, bij elke uitwaseming warmte 

 gebonden wordt , zal deze bekoelende werking der uitdamping des te 



