— 364 — 



moedelijk allengskens naar 't westen te zijn overgebragt door de 

 Arabieren, en wel 't eerst naar Spanje, vervolgens naar Frankrijk, 

 Engeland, Duitschland eu 't overige Europa. Het is waarschijnlijk 

 dat de Spanjaarden reeds in 't begin der twaalfde eeuw papier 

 uit katoenen lompen hebben gemaakt. Papier van linnen lompen 

 schijnt eerst omstreeks het einde van de dertiende eeuw te zijn 

 vervaardigd. Dit zou eene Duitsche uitvinding zijn. Eigenlijke pa- 

 piermolens schijnen van lateren tijd te dagteekenen, en zouden 

 Neurenburg en Augsburg de steden zijn, waar men de eerste zoo- 

 danige molens zou hebben gehad, omstreeks 1390. Hierna heeft 

 men dezelve gezien in Holland, Erankrijk, Engeland, Zwitserland, 

 maar zelfs in de vijftiende eeuw moeten zoodanige werktuigen in 

 Zweden nog niet bestaan hebben. Het papier van dien tijd was 

 grof en ruw, niet wit. Werktuigen tot verkleuring en verdeeling 

 der lompen vonden de Nederlanders uit, terwijl deze industrie al- 

 lengs door verschillende pogingen en ontdekkingen van de onder- 

 scheidene natiën meer en meer volkomen is geworden. 



Het aantal van andere stoffen, behalve lompen van linnen en 

 boom wol, waarmede men papier maakt, is niet gering. Het toe- 

 nemend verbruik van papier en de vermindering die dagelijks toe- 

 neemt van katoenen of linnen lompen , heeft aanleiding gegeven tot 

 het opsporen van stoffen voor de papierfabriekage geschikt. In de 

 vorige eeuw heeft de Nationale Conventie reeds last gegeven tot 

 het doen van onderzoekingen deswege. Men begreep echter dat 

 men de lompen niet geheel en al vermogt of behoefde te vervan- 

 gen, maar die althans gedeeltelijk met andere stoffen vermengen kon. 



De voornaamste papiersoorten, naar de stoffen waarvan men ze 

 maakt, zijn de volgende. 



Papier uit hoomwol. Het wordt meer en meer waarschijnlijk dat 

 het papier uit boom wol ten laatste geheel en al dat, hetwelk uit 

 linnen en hennep wordt gemaakt, zal vervangen. Papier uit stroo 

 verschilt van het papier uit linnen en hennep vooral door de kleur; 

 het is meer breekbaar , minder geschikt om te worden gebleekt , 

 en heeft wanneer men het scheurt, eene minder vezelige zamenstel- 

 ling, ook bij de scheur blijkbaar. Naar de onderscheidene soorten 



