— 377 — 



gemiddelde uitkomst, dat de koningin drie of vier jaren oud kan 

 worden. 



Hommels of darren, worden niet in den korf gevonden, wanneer 

 de koningin in de lente een begin maakt met eijeren te leggen. 

 Elke hommel is in den vorigen herfst door de werkbijen meêdoogen- 

 loos gedood of uit den korf verdreven. Wij kunnen dus de ge- 

 boorte der hommels met naauwkeurigheid opgeven, daar zij eerst 

 in Mei, of het vroegst in het eind van April, 't geen slechts zelden 

 het geval is, in de korven worden waargenomen. Er wordt nog 

 broedsel van hommels (maskers of larven) tot in Augustus gezien. 

 In September worden de hommels gedood. Hun leven duurt dus vijf, 

 of, voor die, welke later geboren zijn, slechts vier of zelfs niet meer 

 dan twee maanden. Doch dit is slechts de tijd , die hun door de werk- 

 bijen tot leven vergund wordt; en dat de hommels langer zouden 

 kunnen leven, zoo de werkbijen hen niet ombragten, blijkt daaruit, 

 dat de hommels in eenen korf nog lang na September blijven, wan- 

 neer door een of ander toeval de koningin onbevrucht bleef, 't 

 geen meer gewoon is bij eenen nazwerm. Deze omstandigheid zelve 

 echter, dat zij in den korf blijven, ontneemt ons het middel om den 

 levensduur van de hommels uit te maken ; want daar de bijenstok 

 door de onvruchtbaarheid der koningin in eenen onnatuurlijken toe- 

 stand verkeert , verkwijnt hij, en hommels zoowel als werkbijen ster- 

 ven in December of somtijds in Januarij , waardoor het tooneel on- 

 zer waarnemingen gesloten wordt. Daar echter in dit geval de 

 hommels even lang leven als de werkbijen, meent de schrijver te 

 mogen opmaken, dat de natuurlijke levensduur der eersten met 

 dien der laatsten zou overeenkomen. 



Wat eindelijk den tijd betreft, tot welken het leven der werk- 

 bijen bepaald is, wij hebben boven van de proeven van eeaumur 

 gesproken. Nadat deze onvermoeide waarnemer bijen door een wa- 

 terbad bedwelmd had, teekende hij ^r een vijfhonderdtal met een 

 rood lakvernis op het borststuk. Deze proef werd in April geno- 

 men. Hij herkende deze aldus geteekende bijen in de volgende 

 maanden , wanneer zij den korf verlaten hadden om honig te garen ; 

 maar in November vond hij er niet eene enkele meer in zijne 



