HET STEENZOUT EN ZIJNE BEGELEIDERS. 3 



zout is zeer rein en hard , en men gebruikt het buskruid , om de brok- 

 ken los te maken, waardoor de bewerking zeer snel en zonder veel 

 kosten verrigt wordt. Maar langs steile bergpaden moet het zout een 

 langen weg afleggen, voordat het op de groote wegen aangekomen en 

 verder gemakkelijk vervoerbaar is, zoodat deze mijnen veel grooter 

 voordeel zouden kunnen opleveren, wanneer zij in meer toegankelijke 

 streken gelegen waren. 



Grootscher en schilderachtiger tooneelen leveren ons de zoutmassa's 

 van Wieliczka op , waar men het zout tot op groote diepten onder de 

 aarde heeft vervolgd, en eene onderaardsche stad heeft aano-ele^d 

 waarin men uren lang kan ronddwalen. 



, Wieliczka ligt aan de noordelijke helling van het Karpathengebergte 

 nabij de stad Krakau, daar, waar de hooge gebergten van Duitschland 

 en Oostenrijk ophouden en de vlakkere streken van Polen en Rusland 

 een aanvang nemen. In den zandsteen der Karpathen bevinden zich 

 daar ter plaatse groote zoutmassa's, die in langwerpige , schuins liggende 

 partijen tusschen gips en mergellagen voorkomen. (Zie de ideale door- 

 snede op de eerste plaat.) 



Deze zoutmijnen klimmen in de Poolsche geschiedenis tot in de elfde 

 eeuw na Christus op. — Casimir de groote bragt in de veertiende 

 eeuw eenige regelmaat in de bewerking der mijnen. Maar de in de 

 zestiende eeuw ingevoerde verpachting van het werk had zeer nadee- 

 lige gevolgen; vaak alleen op eigen voordeel bedacht, ontzagen de 

 pachters de noodige kosten tot ondersteuning der gewelven, en braken 

 het zout in zoo groote massa's uit, dat in de beide verloopen eeuwen 

 veelvuldige instortingen plaats hadden. lu de stad Wieliczka, welke ge- 

 heel op het mijnwerk is aangelegd, werden vele huizen uit hunnen stand 

 gerukt , verwoest of zelfs in de diepte verzwolgen , terwijl de bewoners 

 ter naauwernood het gevaar ontkwamen; ja , men verhaalt , dat de 

 aarde overal beefde, en dat de lucht der mijnen met de kracht van 

 een orkaan uit de instortende gewelven werd uitgedreven. Bij de 

 verdeeling van het Poolsche rijk in het jaar 1772, kwam Wieliczka 

 in bezit van het Oostem-ijksche keizerrijk, en sedert dien tijd is het 

 mijnwerk in zulk een schoonen en ordelijken staat gebragt, dat men 

 ouder en boven de aarde veilig kan wonen en arbeiden, en dat noch 



r 



