HET STEENZODT EN ZIJNE BEGELEIDERS. 11 



vormt er geheele beddingen, en komt in het water en op den bodem 

 van vele binnenmeren, zooals in het Eltonmeer en andere in groote 

 hoeveelheden voor. 



Wat was bij dergelijke verschijnselen eenvoudiger, dan te vooronder- 

 stellen, dat steenzout en aardhars, gips, zwavel en wat daarbij verder 

 voorkomt met de brandbare gassen uit het binnenste der aarde omhoog 

 stijgen, en dat wij in de slikvulkanen kunnen zien, hoe het zout ook 

 in onze tijden is naar boven gevoerd en afgezet? 



Daarbij voegden zich nog andere verschijnselen ; ook uit de groote , 

 eigenlijke vulkanen wordt gedurig steenzout in groote hoeveelheden 

 uitgeworpen. In 1822 wiei-p de Vesuvius zulke massa's zout uit, dat de 

 bewoners der naburige streken het langen tijd voor hun huiselijk gebruik 

 aanwendden , en het feit aan de hooge regering niet ontsnapte , die het 

 door den vulkaan aan de ai'me bewoners geschonken zout als koninklijk 

 eigendom in beslag nam. 



Dezelfde stoffen, welke wij in de slikvulkanen als begeleiders van 

 het steenzout aantreffen , namelijk gips en aardhars , koolzuui" en brandbare 

 gassen, vinden wij ook in de groote steenzoutbeddingen der oudere 

 formatiën. Geen steenzout treffen wij aan, of het komt van gips ver- 

 gezeld voor ; naphtha-bronnen vindt men overal in het Karpathisch 

 gebergte, op meerderen of minderen afstand van de zoutbeddingen ver- 

 wijderd. Koolzuur en brandbaar gas ontwikkelt zich in de zoutmijnen 

 soms in groote hoeveelheden, en de medegedeelde geschiedenis van de 

 ontploffingen te Wieliczka en van het boorgat bij Nauheim kan ons 

 daarvan ten voorbeeld strekken. 



Dus zouden wij, oppervlakkig beschouwd, meenen, dat de steenzout- 

 lagen in de gebergten door vulkanische werkingen daar ter plaatse zijn 

 heengebragt, en uit de diepten der atirde haren oorsprong ontleeneu. En 

 toch zijn wij hier niet aan het einde van onze wetenschap gekomen, en 

 zullen wij zien, dat de verschijnselen geheel anders behooren te worden 

 opgevat. 



Beschouwen wij vooreerst het steenzout , zooals het in groote , zuivere 

 massa's in de gebergten wordt aangetroffen, of in kleilagen gemengd 

 voorkomt. Wij vinden daarin ver.steeningen van zeedieren; wij treffen 

 er miki'oskopische diertjes aan, die ook thans nog in de zoutzeeen 

 voorkomen; het zout is in duidelijke lagen afgezet, die hier en daar 



