DE VLIEGENDE VISCH VAN 1857 



EN 



DE VLIEGENDE VISCH VAN 1657. 



DOOR 



T. C. WINKLER. 



lu de grijze oudheid lieeft de mensch reeds getracht verklaring te 

 geven van zulke natuurverschijnselen, die zijne aandacht bijzonder boei- 

 den, hetzij door hunne zeldzaamheid, hetzij door humie van het alle- 

 daagsche afwijkende gevolgen. Geen wonder echter dat die verklaringen 

 in latere tijden of wel den spotlust hebben opgewekt, of wel den nakome- 

 ling hebben doen verwonderd zijn over de zonderlinge wijze , waarop 

 die vroegere natuurbeschouwers hunne gebrekkige denkbeelden in het 

 gewaad van geleerdheid en helderheid van oordeel hebben weten te 

 kleeden. Wat zonderling zamenraapsel somtijds van waarheid en ver- 

 dichting, van fantastische ideën en ziekelijke verbeelding. Wie denkt 

 hier niet aan griffioenen en salamanders, aan draken en phoenixen, aan 

 eenhoorns en weerwolven? Doch te verwonderen is dit niet; alle 

 wetenschappen waren of nog in hare kind.schheid of zij moesten nog ge- 

 boren worden. De menschelijke rede was nog niet ontwikkeld, het 

 oog des verstands nog niet geopend door onbevangen onderzoek, door 

 onbevooroordeelde waarneming, door logische vergelijking van oorzaken 

 en gevolgen. De poëtische overdrijving en de grillige verbeelding 

 hadden den boventoon op rationele besluiten en op zuivere ervaring. 

 Doch gelijk eene rivier telkens breeder wordt hoe meer beken zich 

 uitstorten in haar bed, zoo ook werd in den loop der eemven de ken- 

 nis en wetenschap van den mensch telkens verhelderd en vermeerderd 

 door goede waarnemingen, door gelukkige ontdekkingen, door schran- 



2* 



